نوشته‌ها

دیسک کمر و درمان بدون جراحی آن

دیسک کمر

هر انسان معمولاً ۲۶ مهره در ستون فقرات خود دارد. مهره ها بوسیله صفحات انعطاف پذیری به نام دیسک بین مهره ای از یکدیگر جدا می شوند. در واقع هر فرد در حالت طبیعی دارای چهار دیسک کمر می باشد و لذا وجود دیسک کمر بیماری محسوب نمی شود.

اگر بنا به دلایلی دیسک از قسمت عقبی خود دچار بیرون زدگی یا فتق شود، این قسمت بیرون زده روی نخاع یا رشته های نخاع فشار وارد می کند و سبب بروز درد در ناحیه کمر با انتشار به پاها می شود. مردم به اصطلاح به این بیماری دیسک کمر می گویند که البته اصطلاح درست آن فتق دیسک کمری می باشد. این بیماری، بیماری سیاتیک نیز خوانده می شود.

 درمان بدون جراحی

 استراحت

خوابیدن در بستر

کمربندهای مخصوص (بریس) و یا حتی برخی ورزش را هم (با مکانیسم برگرداندن قدرت عضلانی و کاهش فشار بر مفاصل مجاور آنها) نوعی درمان استراحتی می دانند.

استراحت در بستر

گاه درد به حدی شدید است که بیمار نمی تواند فعالیت‌های روزمره را حتماً با استفاده از ضد دردها، آرام بخش‌ها و بستن کمربندهای مخصوص تحمل کند. در چنین شرایطی باید او را به بستر فرستاد. بخاطر داشته باشید که مفاصل آسیب‌دیده فقرات ،‌وزن بدن را تحمل می‌کنند ، و تنها راهی که می‌تواند فشار را بردارد، استراحت در بستر است.

درمان های طبی

معمولاً داروهای ضد درد، اولین خط درمانی در برخورد با کمردردها را به خود اختصاص می دهند، از جمله داروهای انتخابی در این راستا می توان به استامینوفن، ایبوپروفن، ایندومتاسین و… یا حتی داروهای مخدر اشاره کرد.

امروزه استفاده از داروهای مخدر خصوصاً در درمان کمردردهای مزمن توصیه نمی شود، چون باعث افزوده شدن مصرف مزمن مخدرها (اعتیاد) به دلیل کمردرد مزمن خواهد شد بهمین دلیل جایگاه چندانی برای این داروهای مخدر قائل نیستند. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی: بعلت اثرات ضد دردی، ضد التهابی و فعالیت ضد تب، این داروها را می‌توان از جمله پر مصرف ترین داروها دانست. سنتزپروستاگلاندین‌ها که عمل حساس سازی پایانه های آزاد عصبی و ایجاد درد را بعهده دارند توسط این داروها مهار می شود.

مانیپولاسیون، ماساژ و فیزیوتراپی

کسانیکه به مانیپولاسیون و کایروپراکتیس اعتقاد دارند. انجام حرکات پاسیو، شدید و ناگهانی، بیشتر از محدوده طبیعی را برای تقویت عضلات موثر می دانند. ازجمله عواقب خطرناک این روش می توان به هر نیاسیون شدید دیسک بین مهره‌ای و ایجاد علائم عصبی در مواردیکه ضایعه فشارنده مثل تومور یا دیسک برجسته عامل مولد درد باشد اشاره کرد. برخی مقالات، مانیپولاسیون توسط افراد کارکشته و وارد را در بهبودی کمردردهای حاد (نه مزمن) موثر می دانند. مانیپولاسیون در مبتلایان به دیسک هر نیه شده بزرگ، مبتلایان به علائم عصبی ناشی از دیسک یا در حضور اوستئوپروز و نیز دریافت کنندگان داروهای ضد انعقادی توصیه نمی شود.

فیزیوتراپی شیوه درمانی دیگریست که در آن یا حرکات آهسته تر و محتاطانه تر مفاصل بصورت کنترل شده، سعی می شود بتدریج مقدار حرکت مفصل را افزایش داده و به محدوده طبیعی برسانیم برای این کار روش های مختلفی وجود دارد. و

طب سوزنی

امکان دارد این روش با تحریک آزاد شدن اندورفین ها اثر خود را اعمال کند، تاثیر بر انتقال ایمپالس های درد نیز مکانیسم احتمالی دیگر تاثیر این نوع درمان است. ح) تغذیه و کمر درد: اغلب بیماران در مورد نقش تغذیه در بهبودی کمردرد می پرسند. غیر از توصیه هائی که برای بیماران مبتلا به پوکی استخوان می شود.

منبع:بیتوته  پرستار فردا

علائم و درمان فلج بل

فلج بل

-امکان‌ دارد گاهی‌ سی‌تی‌ اسکن‌ یا ام.آر.آی‌، و آزمایشات‌ جهت‌ رد سایر علل‌ وارد آمدن‌ فشار به‌ عصب‌ هفتم‌ (عصب‌ صورتی‌) توصیه‌ شوند.

– امکان‌ دارد آزمایشات‌ الکتریکی‌ (الکترومیوگرافی‌) روی‌ عصب‌ هفتم‌ انجام‌ شوند تا میزان‌ آسیب‌ به‌ عصب‌ مشخص‌ گردد.

– اگر درد وجود دارد، ناحیه‌ دردناک‌ را دوبار در روز گرم‌ کنید. یک‌ حوله‌ کوچک‌ را که‌ در آب‌ گرم‌ خیس‌ خورده‌ است‌ را بچلانید و هر بار ۱۵ دقیقه‌ روی‌ ناحیه‌ دردناک‌ بگذارید. در این‌ حالت‌ چشمان‌  خود را بپوشانید یا ببندید.

– اگر نمی‌توانید چشمان‌ خود را خوب‌ بندید، از محافظ‌ چشم‌ از جنس‌ پلاستیک‌، شبیه‌ آنچه‌ شناگران‌ به‌ چشم‌ می‌کنند، استفاده‌ کنید. به‌ این‌ ترتیب‌، چشم‌ شما از آلودگی‌، گرد و غبار، و خشکی‌ محافظ‌ می‌شود. این‌ وسیله‌ در مغازه‌های‌ ورزشی‌ یا عینک‌ فروشی‌ها در دسترس‌ هستند.

– در شب‌ و به‌ هنگام‌ خواب‌، از پوشش‌ مخصوص‌ استفاده‌ کنید که‌ باعث‌ بسته‌ شدن‌ پلک‌ می‌شود. به‌ این‌ ترتیب‌، چشم‌ مرطوب‌ باقی‌ می‌ماند و محافظت‌ می‌شود. گاهی‌ استفاده‌ از پوشش‌ به‌ هنگام‌ روز هم‌ لازم‌ می‌شود.

علایم فلج بل

فلج کامل یک طرف صورت، ظاهری بی‌ تفاوت و بی‌ روح به شما می‌ دهد، زیرا در طرف درگیر، عضلات ناحیه پیشانی تا زیر دهان هیچ حرکتی ندارند. ممکن است گوشه دهان شما دچار افتادگی شود و شما برای نگه داشتن آب دهان در طرف درگیر با مشکل روبه‌رو شوید. زمانی که شما عضلات سمت درگیر را حرکت می ‌دهید، چهره ‌ای مضحک پیدا می ‌کنید. چشم طرف درگیر ممکن است به شکل ناقص بسته شود، یا به هیچ وجه بسته نشود و بنابراین امکان نشت اشک از آن چشم وجود دارد.

برخی از افراد از درد پشت گوش، ناحیه فک یا یک طرف صورت شکایت دارند.

ممکن است احساس کنید طرف درگیر دچار کشیدگی یا انقباض شده و احیانا دچار تغییراتی در ترشح بزاق و حس چشایی، افزایش حساسیت به سر و صدا یا اشکال در تکلم یا غذا خوردن شوید.

فلج بل می تواند در هر سنی روی دهد، اما در سنین ۳۰ تا ۶۰ سالگی شایع‌ تر است. گاهی اوقات با عفونتی در گوش میانی در ارتباط است.

اصول درمان فلج بل

اغلب بیماران بدون درمان خاصی به طور کامل خوب می ‌شوند. پزشکان مطمئن نیستند که هر گونه درمانی بتواند در نتیجه نهایی فلج بل تغییری ایجاد کند. اما اگر قادر نیستید چشم خود را به طور کامل ببندید، لازم است برای محافظت از خشکی بیش از حد آن که می‌ تواند به زخم قرنیه منجر شود، اقداماتی را انجام دهید.

استفاده از چشم‌ بند موقتی یا مالیدن پماد می ‌تواند از آسیب چشم حین خواب جلوگیری کند. استفاده از قطره‌ های مرطوب کننده مانند قطره‌ های چشمی، چشم را در برابر گرد و غبار و خشکی محافظت می ‌کند.

پزشکان گاهی دارویی کورتونی تجویز می‌ کنند تا با مصرف آن از ورم احتمالی عصب صورت کم شود.

داروی ضد ویروس آسیکلوویر می‌ تواند به کاهش آسیب عصب توسط عوامل ویروسی کمک کند.

پزشک ممکن است برای حفظ کشش عضلات، فیزیوتراپی و ماساژ صورت را هم توصیه کند.

مکانیسم آسیب مفصل زانو

رباط متقاطع قدامی (ACL) غالباً حین انجام فعالیتهای ورزشی مانند فوتبال، اسکی، بسکتبال و … دچار آسیب می‌شود ولی این بدان معنی است که امکان آسیب این رباط در شرایط دیگر وجود ندارد بلکه موارد متعددی از این آسیب در تصادفات و سانحه‌های غیر ورزشی نیز مشاهده شده است.

شرایط بروز آسیب

–  تغییر جهت حرکت به‌صورت ناگهانی.

–  کاهش سرعت و ایستادن ناگهانی حین دویدن.

 –  چرخش زانو در حالتی که پا به‌عنوان تکیه گاه روی زمین قرار گرفته مثلاً در ورزش تکواندو.

–  فرود آمدن ناصحیح پس از پرش.

–  ضربه مستقیم به قسمت خارجی زانو و یا ساق در ناحیه زیر زانو

نشانه‌های آسیب رباط

بسیاری از بیماران به یاد می‌آورند که هنگام آسیب صدای بلندی از زانوی خود شنیده‌اند و پای آنها از زانو پیچیده است. پس از ایراد آسیب معمولاً در همان ۲ ساعت اول زانو شدیداً متورم و گرم می‌شود.

آسیب وارده به رباط سبب ایجاد احساس بی‌ثباتی مفصل زانو در بیمار می‌شود و بیمار ممکن است گزارش کند که مخصوصاً هنگام تغییر جهت زانویش خالی می‌کند.

درد و ورم به‌وجود آمده معمولاً ۲ تا ۴ هفته پس از عمل تا حد زیادی از بین می‌رود ولی احساس بی‌ثباتی در مفصل و خالی کردن مفصل کماکان ادامه خواهد داشت.

  تشخیص آسیب رباط متقاطع قدامی (ACL)

شرح حال بیمار و چگونگی ایراد آسیب به مفصل و همچنین معاینه مفصل توسط پزشک و اجرای تستهای تشخیصی ویژه به‌همراه MRI ، روشهایی هستند که پزشک از آنها جهت تشخیص آسیب رباط استفاده می‌کند.

عمل جراحی پس از آسیب رباط

در افراد میانسال و مسنی که قصد انجام فعالیتهای شدید و یا ورزشی را ندارند، در صورتی که شدت آسیب به حدی نباشد که در انجام فعالیتهای روزانه آنها ایجاد اختلال جدی کند ممکن است با تشخیص پزشک جراح، احتیاج به انجام عمل جرای بازسازی رباط نداشته باشند و تنها از طرف پزشک به فیزیوتراپی ارجاع شدند.

 با انجام تمرینات مخصوص و تقویت عضلات به آنها در انجام بدون مشکل فعالیتهای روزمره کمک شود، همچنین درصورت وجود عفونت در داخل یا اطراف مفصل زانو و یا درصورت وجود سایر بیماریهای مفصلی مثل استئوآرتریت پیشرفته یا آرتریت روماتوئید هم ممکن است پزشک جراح تشخیص دهد که انجام عمل جراحی برای بیمار ضروری نمی‌باشد.

فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو

فیزیوتراپی شما روز بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو آغاز می‌شود. کارکرد اولیه فیزیوتراپی برای شما در ابتدا آموزش تمرینات پیش از عمل و پس از عمل، آموزش نکات ضروری برای استفاده از وسیله کمکی برای راه رفتن و بالا و پایین آمدن از پله‌ها و انجام فعالیت‌های روزانه شماست. دیگر کارکرد فیزیوتراپی که از همان روز اول پس از عمل برنامه ریزی آن آغاز می‌شود انجام تمرینات جهت بازگرداندن قدرت و دامنه حرکتی مفصل شماست تا در نهایت شما را به استقلال کامل در حرکت و انجام فعالیتهای روزانه برسانند که البته انجام این فعالیتها با قدرت کامل و بدون هیچگونه محدودیت و دردی صورت بگیرد.

اهداف برنامه درمانی فیزیوتراپی تعویض مفصل زانو شما با توجه به مدت زمان پس از عمل جراحی به شرح زیر است:

هفته اول تا چهارم

  • به حداقل رساندن درد و ورم پس از عمل جراحی.
  • به دست آوردن دامنه حرکتی صفر تا ۹۰ درجه در مفصل زانو بدین معنی که زانو کاملاً صاف شده و همچنین تا ۹۰ درجه به راحتی خم بشود.
  • به دست آوردن ۵۰ تا ۷۵ درصد توان قدرتی عضلات اندام تحتانی.
  • راه رفتن و بالا و پایین رفتن از پله‌ها با استفاده از وسیله کمکی مثل عصا یا واکر و جابه‌جایی از روی تخت یا صندلی و انجام فعالیتهای عادی روزانه بدون استفاده از کمک اشخاص دیگر.
  • ارائه برنامه تمرینی در منزل.

هفته چهارم تا هشتم

  • کاهش ورم احتمالی باقیمانده.
  • به دست آوردن دامنه حرکتی صفر تا ۱۱۰ درجه و یا بیشتر.
  • وزن اندازی کامل بر روی اندام تحتانی که مفصل زانوی آن تعویض شده است.
  • به دست آوردن ۷۵ تا ۱۰۰ درصد توان نرمال عضلات اندام تحتانی
  • انجام فعالیتهای عادی روزانه بدون هیچگونه محدودیت.
  • ارائه برنامه تمرینی پیشرفته در منزل.

هفته هشتم به بعد

  • ارائه برنامه مناسب جهت مراقبت از مفصل جدید و ادامه تمرینات جهت حفظ و بهبود قدرت عضلانی و حفظ عملکرد مناسب در مفصل جدید
  • بهبود توان قلبی – ریوی و افزایش توان هوازی بیمار.

هدف اصلی از انجام عمل جراحی تعویض مفصل زانو از بین بردن درد زانوی شما و ایجاد امکان استفاده بهینه از این مفصل برای انجام فعالیتهای روزمره است. به عنوان مکمل عمل جراحی، فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو نقش بسیار مهمی پس از عمل جراحی دارد چرا که می‌بایست در این دوره شما تمرینات مناسب را در زمان مناسب جهت تقویت قدرت عضلانی و بازیابی دامنه حرکتی مفصل انجام دهید.

  پس از عمل تعویض مفصل زانو یکی از مواردی که می‌بایست در اولویت برنامه درمانی شما قرار گیرد به دست آوردن دامنه حرکتی مناسب مفصل است چرا که بازیابی مناسب دامنه حرکتی در مدت زمانی محدود پس از عمل تعویض مفصل زانو به راحتی امکانپذیر است که به این زمان، دوره زمانی طلایی (Golden Time) اطلاق می‌شود و درصورتیکه در این دوره تمرینات مناسب را انجام ندهید، برای بازیابی دامنه در بعد با مشکل مواجه خواهید بود.

یکی از روشهای بسیار مفید در انجام تمرینات دامنه حرکتی استفاده از دستگاه CPM   است.

تمرینات دامنه حرکتی و دستگاه CPM

CPM

دستگاهی است که در حالتی که شما روی تخت خوابیده‌اید پای شما در جای مخصوص تعبیه شده در این دستگاه گذاشته می‌شود و دستگاه زانوی شما را خم و راست می‌کند. با حرکت دادن زانوی شما توسط این دستگاه درحالیکه عضلات و بافتهای اطراف آزاد و شل هستند و عضلات کاری انجام نمی‌دهند از خشک شدن زانوی شما جلوگیری می‌شود. CPM همچنین می‌تواند با اعمال تنظیمات خاص بر روی آن در افزایش دامنه حرکتی نیز بسیار موثر باشد. کارکرد دیگر این دستگاه جلوگیری از شکل گیری نامناسب اسکار در محل جراحی است. تشکیل اسکار در محل جراحی جزئی طبیعی از پروسه بهبود شما است ولی شکل گیری نامناسب آن می‌تواند سبب ایجاد مانع در خم شدن مفصل زانو شده و در نهایت روند بازیابی دامنه حرکتی را با اختلال مواجه کند.

نکته مهمی که می‌بایست متذکر شد این است که استفاده از CPM به تنهایی نمی‌تواند متضمن بازیابی مناسب دامنه حرکتی باشد بلکه می‌بایست همراه با استفاده از CPM حتماً تمرینات خاص را که توسط فیزیوتراپیست تجویز می‌شود انجام داد تا دامنه حرکتی که به دست می‌آید به شکل فعال توسط بیمار قابل دستیابی باشد.

تمرینات دامنه حرکتی

همانگونه که پیش از این بیان شد تمرینات خاصی نیز جهت بازیابی دامنه‌حرکتی جهت بیمار در نظر گرفته می‌شود. دامنه حرکتی مناسب شامل صاف کردن کامل زانو (۰ درجه) و خم شدن زانو به میزان مناسب در زمان مناسب می‌باشد.

به منظور صاف کردن زانو ابتدا با پاهای صاف روی تخت بنشینید و درصورتیکه زانوی شما کاملاً صاف نیست یک رول حوله ای یا چیزی شبیه آن را زیر پاشنه خود در همان حالتی که پای شما روی تخت دراز است قرار دهید و اجازه دهید در این وضعیت زانوی شما کاملاً صاف شود همچنین می‌توانید روی صندلی بنشینید و یک صندلی دیگر روبروی خود قرار دهید، سپس پای خود را بلند کنید و پاشنه را روی صندلی مقابل قرار دهید و با دست بر روی زانو فشار کمی وارد کنید تا زانوی شما صاف شود.

جهت بازیابی خم زانو می‌توانید تمرینات متعددی انجام دهید که سه مورد از آنها در این جا توضیح داده می‌شود.

  • در حالتی که روی تخت درمان با پاهای صاف نشسته اید پای سالم را زیر پای جراحی شده قرار دهید و درحالیکه پای سالم پای جراحی شده را حمل می‌کند کنار تخت درمان بنشینید. سپس به آرامی اجازه دهید زانوی جراحی شده، درحالیکه پای سالم کمی حائل می‌باشد، کنار تخت خم شود تا اینکه به انتهای دامنه حرکتی ممکن در مفصل جراحی شده برسد، سپس پا را به همین وضعیت رها کنید و پای سالم را روی پای جراحی شده قرار دهید و به پای جراحی شده در جهت خم شدن فشار وارد کنید و این فشار را ۱۰ ثانیه نگه دارید سپس زانوها را صاف کرده و این سیکل را مجدداً تکرار کنید.

(نکته : ارتفاع تخت باید به اندازه ای باشد که هنگامیکه کنار تخت می‌نشینید پای شما راحت آویزان باشد و به زمین نرسد.)

  • بر روی صندلی بنشینید و کف پای جراحی شده را کاملاً روی زمین قرار دهید، سپس با سر دادن خود بر روی صندلی به جلو درحالیکه پای شما محکم روی زمین قرار گرفته و حرکت نمی‌کند باعث افزایش دامنه حرکتی مفصل شوید و زمانی که به انتهای دامنه ممکن رسیدید فشار را برای ۱۰ ثانیه نگه داشته سپس به جای اول بازگشته و تمرین را تکرار کنید.

  • درحالیکه به پشت خوابیده یک پارچه یا حوله رول شده را جلوی ساق پای عمل شده قرار دهید و با دستان خود حوله را گرفته و پا را به سمت بالا در جهت خم شدن زانو روی تخت بکشید و زمانی که به انتهای دامنه ممکن رسیدید برای ۱۰ ثانیه فشار را نگه داشته سپس رها کرده و مجدداً تمرین را تکرار کنید.

برگرفته از کتاب تعویض مفصل زانو

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی، درمانی غیر دارویی است. این روش درمانی در بسیاری از مشکلات جسمانی کاربرد فراوان دارد.ازجمله موارد کاربرد این روش می توان به فیزیوتراپی پس از جراحی قلب، ارتوپدی، جراحی زنان و زایمان، جراحی های مغز و اعصاب، بیماری های مغز و اعصاب، پوست، کودکان معلول و… اشاره کرد. در فیزیوتراپی هدف بالا بردن عملکرد جسمانی است.

فیزیوتراپیست در این رشته به عنوان درمانگر شناخته می شود. دانش فیریوتراپیست براساس شناخت آناتومی بدن و فیزیولوژی حرکت است. فیزیوتراپی به عنوان یک رشته بالینی که با استفاده از امکاناتی مانند مدالیته‌ها ، درمان‌های دستی   تمرینات بدنی گروه‌های گوناگون بیماری و ناتوانی‌ها را درمان می‌کند. این رشته همچنین با شناسایی گروه‌های خاص افراد اقدام به پیشگیری از بیماری‌ها و غربال‌گری ناتوانی‌ها می کند

فیزیوتراپی

سه گروه اصلی درمان در فیزیوتراپی

۱– تمرین درمانی: فیزیوتراپیست به وسیله تجویز؛ انجام و آموزش ورزشهای درمانی خاص؛ ماساژ؛ ورزش در آب (Hydrotherapy)؛ اقدام به درمان بیمار یا افزایش سطح سلامت می‌کند.

۲– الکتروتراپی:درمان به وسیله دستگاههای ویژه انجام می‌شود این دستگاهها معمولاً امواج خاصی را (امواج مایکرو ویو؛ امواج کوتاه رایویی؛ امواج مافوق صوت؛ امواج الکتریکی) که همگی توسط دستگاه به شکل خاصی تولیدشده و تغییر می‌یابند(مدوله می‌شوند).

۳– مهارتهای درمان با دست(Manual Therapy)

مهمترین  فعالیت فیزیوتراپی در پزشکی

۱-بیماریهای دستگاه حرکتی (ارتوپدی). ۲-بیماریهای دستگاه قلبی و تنفسی. ۳-بیماریهای دستگاه اعصاب محیطی و مرکزی. ۴-بیماریهای پوستی و سوختگیها. ۵-درد و کنترل درد. ۶-بیماریهای شغلی.

فیزیوتراپی در ارتوپدی

فیزیوتراپی در ارتوپدی بیشتر درارتباط با بیماری ها و اختلالات عضلانی-اسکلتی (Musculoskeletal disorders) است. بعضی از مشکلات ارتوپدی که نیاز به فیزیوتراپی دارند شامل:

* آرتروز مفاصل مختلف (به خصوص آرتروز زانو)

*خشکی مفاصل (مثلا به علت شکستگی ها یا بی حرکتی مفاصل)

*دررفتگی مفاصل

*کشیدگی های عضلانی (استرین) و پیچ خوردگی مفاصل (اسپرین)

*آسیب منیسک های زانو

*تغییر شکل مفاصل

*تاندونیت و بورسیت

*تریگر پوینت (نقطه ماشه ای)

*اختلالات ستون فقرات (مانند افزایش یا کاهش قوس کمر)

*فتق دیسک بین مهره ای

*تنگی کانال نخاعی

*ناهنجاری های ستون فقرات (مانند اسکولیوز و کایفوز)

*سندرم گیرافتادگی شانه

*اختلالات مفصل مچ پا

روش های مختلف فیزیوتراپی در بهبود حرکات مفصلی ، کاهش درد وافزایش کارایی بیماران مبتلا به این عارضه نقش برجسته ای دارند . این روش ها بخصوص وقتی به صورت منظم انجام شوند باافزایش دادن میزان آب درحد مطلوب در مفصل وکپسول  مفصلی در کاهش یا رفع علائم موثرند .