نوشته‌ها

علل ،علائم و روش اندازه گیری زانوی ضربدری

زانوی ضربدری

یکی از تغییر شکل های زانو است که در آن، زانوها به یکدیگر نزدیک می شوند و قوزک های داخلی از همدیگر فاصله می گیرند.به همین علت است که این تغییر شکل را به نام زانو ضربدری گفته اند. در این تغییر شکل ، زانوها به خط وسط نزدیک می شوند. فرد مبتلا به تدریج روی لبۀ داخلی پا فشار بشتری وارد می کند و چنانچه کفش این افراد مورد بررسی قرار گیرد، ساییدگی بیشتر در بخش داخلی کفه کفش است.

روش اندازه گیری زانوی ضربدری

فرد بدون کفش و جوراب در حالی که زانو و ران های وی دیده می شود و بدون هیچ گونه انقباض در عضلات ناحیه ران می ایستد. برای اندازه گیری پای ضربدری (والگوس) زانو ها، آنها باید در حالت اکستنشن کامل قرار داد، به صورتی که استخوان کشکک زانوها هم به سمت جلو و روبرو نگاه کنند.

سپس فاصله بین دو قوزک داخلی مچ پا از طریق متر نواری، خط کش یا کولیس اندازه گیری و ثبت می شود. باید ذکر کرد که روش دقیق اندازه گیری اختلال های پای پرانتزی و پای ضربدری از طریق اندازه گیری زاویه رانی- درشت نی (Tibial Femoral Angle) بر روی عکس های X-ray گرفته شده از پا امکان پذیر می باشد.

علائم زانوی ضربدری

– دور شدن قوزک داخلی از یکدیگر
– کوتاهی تاندون آشیل
– سائیده شدن زانو ها به یکدیگر به هنگام راه رفتن
– خستگی زود رس به هنگام راه رفتن و دویدن
– درد پشت ساق و جلوی ران
– سائیدگی بیش از حد کناره داخلی کفش
– راه رفتن با پاهای چرخیده به خارج و گاه به طور عکس با پنجه های چرخیده به داخل

علل تغییر شکل زانوی ضربدری

– چاقی یا وزن زیاد کودک
– زود راه رفتن کودک
– بیماری نرمی استخوان (راشیتیسم)
– شکستگی در سطوح مفصلی و یا شکستگی در قسمت بالا و پایین مفصل
– رشد بیش از حد کندیل داخلی نسبت به کندیل خارجی( کندیل نام برجستگی انتهایی بعضی استخوان های بلند است)
– زمینه ارثی
– کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران با تنه آن
– کوتاهی نوار خاصره ای _ درشت نی
– کوتاهی عضله دو سر رانی
– پارگی رباط جانبی داخلی زانو و کوتاهی رباط جانبی خارجی
– ضعف عضلات نیم غشائی و و نیم وتری

علائم و عوارض زانوی ضربدری

زانوی ضربدری

زانوی ضربدری نوعی تغییر شکل زاویه ای در اندام تحتانی است که معمولاً در طول دوران کودکی بین سنین ۲ تا ۶ سال دیده می شود.  در این عارضه خط زانو با ران و مچ پا در یک امتداد نیست. در وضعیت طیبعی اگر شخص زانوها را به هم نزدیک کند می تواند قوزک های داخلی پا را هم بهم نزدیک کند. بنابراین زانوی ضربدری زمانی است که زانوهای کودک به هم نزدیک شده در حالی که قوزک های پای او از هم دور شده اند.

علائم و نشانه های زانوی ضربدری 

 هنگامی که کودک راست می ایستد ضربدری بودن زانوهایش را می توان به آسانی تشخیص داد. اگر زانوها باهم تماس داشته باشند و قوزک ها از هم دور شده باشند زانوی ضربدری وجود دارد علاوه بر این هریک از نشانه های زیر می تواند از علائم زانوی ضربدری باشد:

  • وجود درد در قسمت قدامی و داخلی زانو
  • تمایل کشکک ها به خارج و احتمال دررفتگی آنها
  • بیش از حد بودن زاویه زانو( زاویه والگوس زانو )
  • وجود نوعی الگوی راه رفتن دورانی هنگام گام برداشتن

علل و عوارض زانوی ضربدری

این حقیقت که در کودک تازه به راه افتاده در سنین بین ۲ تا ۶  سال ممکن است بطور فیزیولوژیکی زانوی ضربدری در آنها تشخیص داده شود؛ که البته این وضعیت بصورت زودگذر و طبیعی است. از جمله عوامل بوجود آورنده برای این گروه سنی می توان به خصوصیت شل بودن لیگامت های آنها اشاره کرد که البته این وضعیت با درد و محدودیت عملکردی مواجه نیست با این وجود گاهی اوقات در بعضی از افراد تغییر شکل حفظ و توسعه و تا سن بلوغ ادامه پیدا کند که ممکن است عمل جراحی ضرورت پیدا کند.

از جمله عوامل بوجود آورنده اینگونه تغییر شکل ها می توان به اختلالات ارثی یا ژنتیکی، بیماری های متابولیکی استخوان از قبیل نرمی استخوان یا کمبود ویتامین D، اختلاف در صفحه رشد استخوان های اندام تحتانی( افزایش رشد در قسمت داخلی صفحه رشد نسبت به قسمت خارجی) آسیب دیدگی های مینیسک ، کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران با تنه، بی قوارگی اسکلت، عفونت، ضربات و چاقی اشاره کرد.