نوشته‌ها

زانوی ضربدری و علل آن

post_image

در ناهنجاری زانوی ضربدری، ران ها به هم نزدیک شده و قوزک های داخل ازهم فاصله می‌گیرند و نمایی شبیه ضربدر در پاها ایجاد می‌شود. زانوی ضربدری عوارضی چون درد در قسمت داخل زانو به علت کشش بافت های نرم، درد در قسمت خارجی زانو به علت وارد آمدن فشار روی سطوح مفصلی و ایجاد آرتروز زودرس در زانو را به همراه دارد. علاوه بر این ایجاد تغییر شکل در پنجه پاها و ایجاد ظاهر ناخوشایند در پاها و ناتوانی در راه رفتن در مراحل پیشرفته از دیگر عوارض این ناهنجاری است.

علل

۱ – چاقی یا وزن زیاد کودک .

۲ – زود راه افتادن کودک .

۳ – بیماری نرمی استخوان ( راشیتیسم )

۴ – شکستگی در سطوح مفصلی و یا شکستگی در قسمت بالا و پایین مفصل .

۵ – رشد بیش از حد کندیل داخلی نسبت به کندیل خارجی .

۶ – زمینه ارثی .

۷ – کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران با تنه آن .

۸ – کوتاهی نوار خاصره ای درشت نئی .

۹ – کوتاهی عضله دو سر رانی .

۱۰ – پارگی رباط جانبی داخلی زانو و کوناهی رباط جانبی خارجی .

۱۱ – ضعف عضلات نیم غشایی و نیم وتری.

منبع: درمان زانوی ضربدری

پای ضربدری؛ علل، تشخیص و درمان

post_image

پای ضربدری در حقیقت انحراف به خارج مفصل زانو به علل مختلف می باشد که شایع­ترین علت آن وراثتی است، این اختلال سبب آسیب به زانو در بزرگسالی و در نهایت به علت تغییر در توزیع وزن بدن سبب ایجاد مشکل در سایر مفاصل می شود.

علل و عوامل

عدم تعادل عضلانی، کاهش قدرت عضلات داخل و خارج پا، استفاده از کفش­ های نامناسب، تکرار عادات غلط حین راه رفتن به ویژه در جوانان، آسیب­های استخوانی، بیماری نرمی استخوان، جوش خوردن نامناسب شکستگی­ها، پارگی لیگامان­ها و رباط­های اطراف زانو و بسیاری عوامل دیگر غیر از وراثت می­ توانند از عوامل ایجاد کننده پای پرانتزی باشند.

تشخیص

تشخیص در عارضه پای پرانتزی با چسبانیدن زانوها به هم، فاصله بین دو قوزک پا وجود دارد و بدیهی است که تشخیص دقیق بوسیله پزشک متخصص و تائید آن توسط سیستم ­های ارزیابی بیومکانیکال می­باشد.

با استفاده از سیستم­های کامپیوتری ارزیابی بیومکانیکال، از کل اندام تحتانی کودک تصویربرداری انجام می گیرد، اینگونه تصویربرداری ­ها به کمک دوربین­ های خاصی صورت می­ گیرد و مانند رادیولوژی نبوده و از بابت دریافت اشعه ایکس برای کودک مشکلی ایجاد نمی­ کند و تصویر گرفته شده در نرم افزارهای خاصی تجزیه و تحلیل گشته و میزان انحراف مشخص می­ شود و درنهایت در نوبت­ های مختلف درمانی چنانچه کودک مشکل داشته باشد می­ توان روند درمان را با کمک همین نرم ­افزارها پیگیری نمود.

درمان

برای درمان  پای پرانتزی می­بایست از درمان­های ارتوتیک (وسایل کمکی) بسته به شدت ضایعه در مفصل زانو یا پا  (کفش) و نیز حرکات اصلاحی استفاده کرد.

گاهی تنها پوشیدن کفش طبی خاص کفایت می­کند و در برخی موارد نیاز است مداخله مستقیم از ناحیه زانو صورت گیرد.

منبع: درمان پای ضربدری

زانوی ضربدری

 post_image

آیا می‌دانید فرم و شکل طبیعی زانوها به ‌صورتی است که وقتی قوزک پاها کنار یکدیگر قرار گرفته‌است، نباید فاصله چندانی بین زانوها وجود داشته باشد؟ یعنی اگر به هر دلیلی فاصله بین زانوها افزایش یابد، در حالی که قوزک‌ها به هم چسبیده است، پاها حالت پرانتزی و اگر با وجود کنار هم بودن زانوها، بین مچ پاها یا قوزک‌ها فاصله ایجاد شود، حالت ضربدری پیدا می‌کند.

در این میان، زانوی ضربدری از مشکلات استخوانی است که دختران نوجوان را بیشتر تهدید می کند ، اگر زانوی ضربدری جنبه فیزیولوژیک داشته باشد به درمان خاصی نیاز ندارد و تا سن بلوغ زانوی ضربدری رفع می شود. به بیان دیگر نوع فیزیولوژیک یا خوش خیم زانوی ضربدری  در کودکان از دو تا چهار سالگی دیده می شود و بتدریج تا هفت یا هشت سالگی یا پیش از بلوغ، خود به خود اصلاح می شود.

بررسی ها نشان می دهد زانوی ضربدری  در کودکان، معمولا با کف پای صاف همراه است و این حالت، حتی بدون استفاده از کفش طبی بتدریج تا هشت سالگی اصلاح می شود. البته چنین نتیجه ای پس از انجام بررسی های تخصصی از نظر این که بیماری استخوانی خاصی وجود نداشته باشد، به دست می آید.

کم تحرکی، الگوهای تغذیه ای نامناسب و زندگی شهرنشینی ازجمله عوامل اصلی موثر در بروز مشکل زانوی ضربدری است، امروزه زندگی آپارتمانی، نبود فضای کافی برای تحرک و ورزش در مدارس و همچنین پیروی از الگوهای نادرست تغذیه ای، نوجوانان را به دردسرهایی انداخته است، بویژه دختران در سنین بلوغ که صفحه رشد استخوانی شان باز است، تحت تاثیر این عوامل، بیشتر در معرض تهدید زانوی ضربدری هستند. درواقع اگر مواد مغذی، املاح معدنی و ویتامین D در استخوان ها به قدر کافی وجود نداشته باشد یا وزن نوجوان بالا باشد، انحراف در راستای اندام به وجود می آید. به همین دلیل برخی دختران در نوجوانی به زانوی ضربدری  مبتلا می شوند و برخی پسران به علت وزن زیاد یا سوء تغذیه و محرومیت از نور خورشید دچار زانوی ضربدری می شوند. پس لازم است در سنین پیش از بلوغ، خانواده ها بیشتر مراقب سلامت فرزندان باشند.

مشکلات ارتوپدی اغلب فیزیکی و مکانیکی است. یعنی مشکلاتی است که به قوام استخوان ها، استحکام آنها، زوایای اندام و راستای ستون فقرات بازمی گردد که برخی ممکن است منشأ ژنتیکی داشته باشد که به نام بیماری های مادرزادی ارتوپدی شناخته می شود و برخی دیگر نیز در دوران رشد و به شکل اکتسابی فرد را مبتلا کنند.

گروه دیگری از زانوی ضربدری به علت بروز حوادث، تروماها و سوانح ناشی از حوادث شغلی، ورزشی، جاده ای رخ می دهد، درواقع آسیب های ضربه ای صفحه رشد و شکستگی ها در قسمت پایین ران و بالای ساق پا می تواند از عوامل بروز زانوی ضربدری باشد. همچنین عوارض التهابی و مزمن ازجمله برخی بیماری های زانو و عفونت های مفصلی یا درمان نشده نیز می تواند عارضه زانوی ضربدری را به همراه داشته باشد. کار و فعالیت بیش از حد، پیاده روی در ساعات متمادی، بیش از حد ایستادن، از پله بالا و پایین رفتن مداوم و پشت میز نشستن ممتد ازجمله دلایل بروز عوارض التهابی و مزمن زانوست. چنین عوارضی در صورت درمان شدن می تواند به کمانی شدن پاها و بروز عوارض استخوانی منجر شود.

شکستگی های مکرر، بیماری راشیتیسم یا نرمی استخوان، تغییر شکل استخوانی و زانوی ضربدری  از مشکلاتی است که می تواند تحت تاثیر تغذیه نامناسب مادر در دوران باردهی و شیردهی و مشکلات تغذیه ای کودک، بویژه کمبود ویتامین D و کلسیم اتفاق بیفتد. درواقع، کمبود ویتامین D می تواند به تغییر شکل مفاصل منجر شود که انجام رادیوگرافی، آزمایش ویتامین D و عکس گرفتن از مچ دست می تواند بیان کننده علت این تغییر شکل ها باشد. درواقع، متخصصان ارتوپدی بر مبنای این آزمایش و عکس ها می توانند در صورت لزوم برای کودک، ویتامین D یا شربت کلسیم تجویز کنند و به همین دلیل به والدین توصیه می کنند در برنامه تغذیه ای فرزند خود حتما از لبنیات، شیر و سبزیجات استفاده کنند و آنها را در معرض مداوم اشعه آفتاب قرار دهند تا ویتامین D بدن فرزندشان تامین شود.

متاسفانه مشکل افراد بزرگسال مبتلا به عارضه زانوی ضربدری این است که دچار آرتروز زودرس می شوند. به همین دلیل،  جلوگیری از عوارض آرتروز دلیل اصلی پزشکان برای انجام جراحی در این افراد است، این نوع عمل جراحی با هدف اصلاح محور اندام تحتانی صورت می گیرد و هدفش جلوگیری از بروز آرتروز است و هیچ پزشک ارتوپدی آن را برای رفع درد جلوی زانو یا زیبایی توصیه نمی کند، ولی می تواند نتیجه یک عمل زیبایی را نیز داشته باشد و پاها را از نظر ظاهری اصلاح کند.

_____________________________

بیشتر بدانید:

پای ضربدری، علل و درمان آن

پای ضربدری؛ علل، تشخیص و درمان

زانوی ضربدری و علل آن

عوارض زانوی ضربدری و درمان آن

علل و تشخیص زانوی ضربدری

عوارض زانوی ضربدری و درمان آن

 

post_image

عوارض پای ضربدری

از عوارض پا یا زانوی ضربدری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

.تغییر محل مرکز ثقل(پایین می آید
کوتاهی قد
.تغییر الگوی راه رفتن
.آرتروز زودرس زانو، به علت فشارهای مضاعفی که در ناحیه زانو، به مفصل وارد می شود و زمینه ی بروز آرتروز سریع تر از زمان ومعمول را به وجود می آورد.
.ایجاد تغییر شکل در وضعیت پا و سائیده شدن زانوها به یکدیگر به هنگام راه رفتن
.افزایش آسیب پذیری مفصل زانو
.درد در ناحیه خارجی زانو به علت نزدیک شدن استخوان ران به درشت نی وفشرده شدن این دو استخوان بر روی یکدیگر و همچنین درد در ناحیه داخل زانو به علت کشیدگی بافت های نرم عضلات
.درد در قسمت داخلی زانو به علت کشش بافت های نرم.
. تمایل کشکک ها به سمت خارج و در رفتگی مکرر کشکک
.کوتاهی تاندون آشیل
.خستگی زودرس
.بروز عوامل ثانویه مانند عارضه ی صافی کف پا
.ایجاد تغییر شکل در پنجه پاها
.ایجاد ظاهر ناخوشایند در پاها
.ناتوانی در راه رفتن در مراحل پیشرفته از دیکر عوارض پای ضربدری است.

اصلاحات و روش های درمانی زانوی ضربدری

اگر شدت تغییر شکل خیلی کم باشد،قابل اغماض است. در موارد پیشرفته برای اصلاح تغییر شکل از وسایل کمکی استفاده می شود، اما در صورتی که تغییر شکل از نوع ساختاری و ثابت (fix) باشد،یا شدت آن زیاد باشد،اصلاح آن توسط جراح ارتوپد صورت می گیرد.

درمان جراحی زانوی ضربدری

۱- مفصل زانو در حالت ژنو والگوم که در آن خط اپی فیزی دیستال استخوان ران و پروگزیمال استخوان درشت نی ،باز است.
۲- استفاده از بست آهنی که در آن رشد طرف محدب متوقف شده ، و امکان ادامه رشد در طرف دیگر فراهم می شود و بست آهنی را تا زمانی که این دو قطعه شکسته در امتداد هم قرار نگرفته اند، نباید برداشت.
۳- استئوتومی(osteotomi) درشت نی که در آن یک قسمت از استخوان را به شکل شکاف برداشته و به این ترتیب قطعه ی دیستال را به زیر قطعه ی پروگزیمال آورده و ساق را دوباره در وضعیت اولیه قرار می دهیم.
اما در مورد تغییر شکل های قابل اصلاح انجام این حرکات توصیه می شود.

درمان بدون جراحی زانوی ضربدری

  • در صورتی که کف پایتان صاف است، از کفی یا کفش طبی استفاده کنید و ورزش های مربوط به صافی کف پا را انجام دهید.
  • تصحیح نحوه ی راه رفتن
  • پرهیز از انجام حرکات پرشی
  • نشستن چهار زانو
  • گروه عضلات نازک نئی،دو سر رانی،کشنده ی پهن نیام و نوار خاصره ای رانی کوتاه شده اند و باید تحت کشش قرار بگیرند و عضلات همسترینگ داخلی(نیم وتری و نیم غشایی)،راست داخلی و خیاطه کشیده شده اند و باید تقویت شوند

منبع: درمان زانوی پرانتزی

علل و تشخیص زانوی ضربدری

post_image

پای ضربدری و یا ژنو والگوم به حالتی گفته می شود که زانو ها به یکدیگر چسبیده و قوزک پاها از همدیگر فاصله دارند و فضای موجود بین مچ پا و قوزک ها بیشتر از حدطبیعی است.

زانوی ضربدری یکی از انواع تغییر شکل های زاویه دار زانو است که در آن ران ها به هم نزدیک می شوند و قوزک های داخلی از هم فاصله می گیرند و در نتیجه نمایی شبیه ضربدر در پا ایجاد می کنند. :

علل زانوی ضربدری

.وراثت
.قرار گرفتن مداوم بدن در حالت غیر طبیعی
.کم تحرکی به خصوص در ۴ و ۵ سالگی
.سوء تغذیه در ۴ و ۵ سالگی
.ضعف عضلات ساق پا و کف پا
.افزایش وزن به خصوص در دوران کودکی
.زود راه رفتن کودکان
.بیماری ها و عفونت های مفصلی مانند آرتروز و راشیتیسم (نرمی استخوان)
.درمان نامناسب شکستگی ها (بد جوش خوردن) در ناحیه زانو
.ضعف عضلات نیم غشایی و نیم وتری
.کوتاهی عضلات و به ویژه عضله ی کشنده ی پهن نیام و عضله ی دو سر رانی
.کوتاهی نوار عضله ی سوئز خاصره ای
.پارگی کپسول و رباط داخلی زانو و کوتاهی کپسول و رباط خارجی زانو
.کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران و تنه
.رشد بیش از اندازه ی کندیل داخلی در مقایسه با کندیل خارجی زانو
.صافی کف پا

تشخیص زانوی ضربدری

برای تشخیص این عارضه فرد باید به پشت بخوابد و دو پایش را کنار هم قرار دهد.در این حالت زانو ها به هم می چسبند و قوزک های داخلی از یکدیگر دور می شوند. اندازه گیری فاصله ی قوزک ها درجه تغییر شکل را مشخص می کنند.

درجه ۱: فاصله میان دو قوزک داخلی از ۲٫۵ سانتیمتر کمتر است..
درجه ۲: فاصله میان دو قوزک داخلی بین ۲٫۵ تا ۵ سانتیمتر است..
درجه ۳:فاصله میان دو قوزک داخلی بین ۵ تا ۷٫۵ سانتیمتر است..
درجه ۴:فاصله میان دو قوزک داخلی بیشتر از ۷٫۵ سانتیمتر است..

منبع: امیدکلینیک

عوارض و علائم زانوی ضربدری

 

نشانه ها و علائم زانوی ضربدری

۱- نزدیک شدن زانو ها به خط میانی بدن

۲- دور شدن قوزک داخلی از یکدیگر

۳- کوتاهی تاندون آشیل

۴- تمایل کشگک ها به خارج و احتمال بروز نیمه دررفتگی آن

۵- سائیده شدن زانو ها به یکدیگر به هنگام راه رفتن

۶- خستگی زود رس به هنگام راه رفتن و دویدن

۷- درد پشت ساق و جلوی ران

۸- کوتاهی قد

۹- آرتروز زود رس زانو

۱۰- بروز عوارض ثانویه، مانند عارضه کف پای صاف

۱۱- افزایش وزن

۱۲- سائیدگی بیش از حد کناره داخلی کفش

۱۳- راه رفتن با پاهای چرخیده به خارج و گاه به طور عکس با پنجه های چرخیده به داخل

ژنووالگوم، زانوی برون گرد، پای x یا Knock Knee (والگوس بیش از حد) نوعی اختلال در راستای طبیعی ساق پا است، که در آن مچ پاها از یکدیگر فاصله پیدا کرده ولی زانوها به هم چسبیده اند. در این اختلال زاویه درشت نی- رانی از ۱۶۵ درجه کمتر گشته و بالطبع زاویه Q افزایش می یابد.

ضربدری بودن زانو ها در ۲تا ۶ سالگی به طور شایع در کودکان دیده می شود و حداکثر میزان شیوع آن در ۳ تا ۴ سالگی است. به طور عادی این وضعیت در کودکان به دلیل رشد تا ۱۰ سالگی بهبود می یابد، این عارضه بیشتر در کودکان چاق دیده می شود. این عارضه می تواند مانند عارضه زانوی پرانتزی، ساختاری یا وضعیتی باشد.

عوارض و عواقب ناشی از زانوی ضربدری

۱٫کوتاهی قد

۲٫افزایش آسیب پذیری مفصل زانو

۳٫کوتاهی تاندون آشیل

۴٫خستگی زودرس

۵٫تغییر الگوی راه رفتن

۶٫ایجاد ظاهر ناخوشایند در پاها

پای ضربدری، علل و درمان آن

post_image

پای ضربدری (به انگلیسی: Genu Valgum)‏ همانند پای پرانتزی یک تغییر شکل یا دفورمیتی در مفصل زانو است. در یک فرد طبیعی در حالت ایستاده زمانیکه بین زانوها فاصله ای وجود نداشته باشد، قوزک‌های مچ پا نیز هیچ گونه فاصله ای ندارند. اگر با کنار هم بودن زانوها، بین مچ پاها یا قوزک‌ها فاصله ایجاد شود پای ضربدری گویند. نکته مهم در حالت پای ضربدری این است که انحراف ساق پا نسبت به وضعیت طبیعی به سمت بیرون افزایش می یابد.

علل

عواملی که باعث پای ضربدری یا ژنووالگوم می‌گردند عبارتنداز:

  •     عدم هماهنگی در صفحه رشد(در کودکان)
  •     بیماری‌های که باعث کاهش ماده معدنی استخوان می‌شوند(مثلاً بیماری راشیتیسم)
  •     به دنبال ضربات وارده(به ویژه به صفحه رشد)
  •     آرتروز (استئوآرتریت)
  •     پارگی رباطهای زانو
  •     آرتریت روماتویید
  •     شکستگی‌های انتهایی استخوان ران که بد جوش خورده‌اند.
  •     شکستگی قسمت فوقانی استخوان درشت نی(به علت بد جوش خوردن)

پای ضربدری در کودکان بیشتر از دو سال

پای ضربدری خوش خیم در کودکان در سنین سه تا پنج سالگی شایع است. پای ضربدری (والگوس زانو) در این کودکان غالباً با کف پای صاف همراه است و می توان این حالت را با کفش طبی اصلاح کرد، در اکثر موارد این تغییر شکل تا شش سالگی اصلاح می گردد. البته بهتر است که یک بررسی از جهت اینکه بیماری خاصی وجود ندارد به عمل آید.

درمان

  •     تجویز کفش طبی برای کودکان(در موارد خفیف)
  •     تجویز کفش طبی و بریس برای کودکان(در موارد شدیدتر نسبت به بالا)
  •     انجام جراحی. در کودکان در موارد شدید پای ضربدری و زمانیکه روش‌های فوق پاسخ ندهد معمولاً جراحی انجام می شود.پس از بسته شدن صفحه رشد به خصوص در موارد شدید در بزرگسالان معمولاً جراحی انجام می گیرد(مثلاً استئوتومی)
  •     کم کردن وزن به خاطر خم نشدن بیشتر ساق پاها

درمان پای ضربدری