عوارض جراحی تعویض مفصل زانو

 عمل جراحی تعویض مفصل زانو  در غالب موارد بدون بروز عارضه خاصی انجام شده و بیمار پس از عمل می تواند زندگی فعالی داشته باشد. با این حال مانند هر عمل جراحی دیگر تعویض مفصل زانو ممکن است با عوارضی احتمالی همراه باشد. وقوع این عوارض سیر بهبودی بیمار را طولانی کرده و می تواند مشکلات جدیدی را برای بیمار بوجود بیاورد.

aaaaaaaaaaaaaaaaaa

عوارض جراحی زانو برای تعویض مفصل عبارتند از:

۱- عفونت مفصل زانو

گر چه احتمال عفونت مفصل مصنوعی زانو بعد از تعویض مفصل زانو یا آرتوپلاستی کمتر از دو درصد است ولی به علت اینکه در صورت وقوع بسیار خطرناک است اقدامات سخت گیرانه زیادی صورت میگیرد تا ایجاد نشود با این حال احتمال عفونت در کسانی که زخم های پوستی دارند، در کسانی که عفونت ادراری یا تنفسی دارند، در کسانی که مشکلات و عفونت های دهانی و دندانی دارند و در بیماران دیابتی و روماتیسمی بیشتر است. اگر سیستم دفاع ایمنی بدن فرد ضعیف باشد (مانند بیماری های مزمن کبدی یا کلیوی یا سرطان …) احتمال عفونت بعد از جراحی زانو بیشتر است.

۲- لخته شدن خون در پا

شایعترین عارضه که بالقوه میتواند بسیار خطرناک باشد لخته شدن خون در رگ های اندام تحتانی و لگن است. احتمال این عارضه در هر عمل جراحی بزرگی که در اندام تحتانی انجام میشود وجود دارد. خطر این عارضه اینست که در صورت وقوع، لخته خون میتواند به طرف ریه و قلب حرکت کرده و در کارکرد آنها اختلال ایجاد کند. برای پیشگیری از وقوع این لخته ها از داروهای خاصی استفاده میشود. استفاده از بانداژ و پوشش های مخصوص متصل به پمپ هم از دیگر اقدامات مورد استفاده است. بیمار باید مرتبا مچ پاها را حرکت دهد. با این کار عضلات ساق مرتبا فعالیت کرده و گردش خون در ساق بیشتر میشود و احتمال لخته شدن خون در ساق ها کمتر میشود.

۳- تغییر طول اندام تحتانی

ممکن است طول اندام های تحتانی بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو تغییر کند.

۴- محدودیت حرکتی

انتظار میرود زانو بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو بتواند حدود ۱۱۰ درجه خم شود ولی ممکن است به علت چسبندگی بافت های نرم اطراف زانو بعد از عمل جراحی  و یا محدودیت حرکتی شدیدی که بیمار از قبل از عمل جراحی داشته است، حرکت زانو بعد از عمل جراحی به این حد نرسد.

۵- آسیب عروق و اعصاب

عوارض دیگر مثل آسیب اعصاب یا عروق ناحیه زانو یا شکستگی استخوان ها ممکن است در حین عمل جراحی بوجود بیاید.

۶- باقی ماندن درد زانو

ممکن است مقداری از دردی که بیمار قبل از جراحی احساس میکرده است بعد از جراحی باقی بماند و یا ممکن است زانو درد جدیدی در ناحیه بوجود آید.

۷- خراب شدن مفصل مصنوعی

با گذشت چند سال ممکن است مفصل مصنوعی دچار سائیدگی شود یا اجزاء آن اتصالشان را با استخوان ران یا ساق بیمار از دست داده و لق شوند.

۸- تخریب استخوان اطراف مفصل مصنوعی

ممکن است با گذشت چند سال کم کم قسمت های از استخوان اطراف مفصل مصنوعی زانو جذب شده و از بین برود. این روند را استئولیز مینامند که میتواند در نهایت موجب لق شدن  مفصل مصنوعی زانو شود.

بینندگان عزیر برای مطالعه ی مقالات بیشتر درباره ی “تعویض مفصل زانو ” بر روی لینک های زیر کلیک کنید

آرتروز و جراحی تعویض مفصل

تمرینات قدرتی و تعویض مفصل زانو

نکات ضروری پس از جراحی تعویض مفصل زانو

فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو

منبع:ایران ارتوپد

آرتروز و جراحی تعویض مفصل

آرتروز

هر گونه آسیب به مفصل غضروفی آرتروز نام دارد. آرتروز زانو در حالت شدید آن، بیماری محدودکننده ای است که زندگی فرد را تحت الشعاع قرار می دهد. خانه نشینی و ناتوانی در حرکت، بسیاری از بیماران را کاملا ناامید و افسرده می کند. ولی دانش پزشکی پیشرفته برای این گروه از بیماران نیز راه چاره ای اندیشیده است و آن نیز تعویض مفصل است. تعویض مفصل کیفیت زندگی بیمار را ارتقا بخشیده و او را به زندگی بازمی گرداند.

آرتروز از نظر درجه بندی به سه دسته خفیف، متوسط و شدید تقسیم می شود. اغلب در نوع خفیف می توانیم علائم را با آموزش صحیح تا حد زیادی کنترل و حتی درمان کنیم و مانع پیشرفت آن شویم. این افراد نیازی به درمان دارویی هم ندارند. عمده این بیماران در سنین چهل تا پنجاه سالگی قرار دارند. با افزایش سن، آرتروز شدت می یابد.

نوع بعدی آرتروز متوسط است این افراد نسبت به نوع قبلی مشکلات بیشتری دارند و در بالا و پایین رفتن از پله ها، چهارزانو و دوزانو نشستن، ورزش کردن و… دچار درد هستند. این بیماران علاوه بر آموزش، به دارو هم نیاز دارند. البته این گروه نیز اگر بیماری شان تشخیص داده شود قابل کنترلند.

جراحی تعویض مفصل

عمل تعویض مفصل نتیجه بسیار خوبی برای بیماران دارد و درصد موفقیت آن بسیار است. در این جراحی خود مفصل جابه جا نمی شود، بلکه روکش آن تعویض می شود.

به طور طبیعی دو استخوان ران و ساق در محل زانو به هم می رسند و محل تلاقی آنها با مفصلی جدا می شود. روی هر کدام از این استخوان ها حدود ۳ میلی متر غضروف مفصلی وجود دارد که این غضروف در حالت عادی صاف و صیقلی است، ولی در بیماری آرتروز تکه تکه، خورده شده و سطحی ناصاف دارد.

در بیمارانی که مفصل تخریب شده است، بروز صدا در مفصل، درد، آب آوردگی و تورم زیاد دیده می شود.

در این جراحی مقداری از مفصل تراشیده می شود و روکشی فلزی جایگزین می شود.

توصیه های پس از تعویض مفصل

بیماران می توانند به راحتی راه بروند و حتی دوزانو و چهارزانو بنشینند. ولی این نوع از نشستن یا فشار وارد کردن به مفصل به هیچ وجه توصیه نمی شود.

بیماران نباید زانو را بیش از ۱۲۰ تا ۱۳۰ درجه خم کنند و اجسام سنگین نیز بلند نکنند.

به هر حال این مفصل همان طور که از نامش پیداست، مفصل مصنوعی است و اصلا قابل مقایسه با مفصل طبیعی بدن نیست و به مراقبت نیاز دارد.

عوارض و اجزای تعویض مفصل شانه

اجزای مفصل مصنوعی شانه

وقتی فقط سر استخوان بازو خراب شده میتوان آن را از شانه خارج کرده و بجای آن یک سر فلزی گذاشت. این نوع جراحی را همی آرتروپلاستی Hemiarthroplasty میگویند و به سر فلزی مصنوعی که به جای سر طبیعی گذاشته میشود پروتز Prosthesis میگویند.

وقتی که بجز سر استخوان بازو حفره گلنویید هم بشدت خراب شده و آسیب دیده است آن را هم برداشته و یک حفره از جنس نوعی پلاستیک بسیار محکم به جای آن میگذارند. به این نوع جراحی آرتروپلاستی کامل مفصل شانه Total shoulder arthroplasty میگویند.

در همی آرتروپلاستی سر فلزی مصنوعی در درون حفره گلنوئید خود بیمار حرکت خواهد کرده و در تعویض مفصل کامل شانه سر فلزی در درون کاسه پلاستیکی حرکت میکند. معمولا نتایج تعویض کامل مفصل شانه از جهت درمان درد بهتر از همی آرتروپلاستی است.

اتصال سر فلزی مصنوعی به تنه استخوان بازو معمولا به توسط یک میله فلزی است که به سر فلزی متصل است. به این میله فلزی دسته یا پایه Stem میگویند. تنه استخوان بازو توخالی است. در واقع این استخوان به شکل یک لوله است و داخل آن به شکل یک کانال است. پزشک جراح با قرار دادن پایه متصل به سر فلزی در درون کانال استخوان بازو در واقع سر مصنوعی را بر روی تنه استخوان بازو محکم میکند.

شکل پایه را طوری درست میکنند که فیت داخل کانال استخوان بازو باشد. با این حال این پایه معمولا به توسط چسب مخصوصی که به آن سیمان استخوانی bone cement میگویند به داخل تنه محکم میشود. اتصال کاسه پلاستیکی به استخوان کتف یا اسکاپولا هم معمولا با استفاده از سیمان استخوانی انجام میپذیرد.

عوارض تعویض مفصل شانه

عفونت : عفونت مفصل مصنوعی شانه ممکن است براثر ورود میکروب در حین جراحی به درون بافت های محل عمل ایجاد شود. در این موارد چند هفته تا چند ماه بعد از جراحی علائم عفونت مانند درد، تورم شانه، ترشح از محل عمل جراحی و یا تب ایجاد میشود.

لق شدن مفصل مصنوعی : اتصال مفاصل مصنوعی شانه به استخوان معمولا بعد از مدتی شل شده و مفصل مصنوعی لق میشود. در این موارد بیمار دچار درد در مفصل شانه شده و درمان آن عوض کردن مفصل مصنوعی لق شده با یک مفصل دیگر است. مفاصل مصنوعی شانه معمولا زودتر از مفاصل مصنوعی زانو و ران لق میشوند.

دررفتگی : همانطور که مفصل طبیعی شانه احتمال دررفتگی دارد این احتمال در مفصل مصنوعی هم وجود دارد. این احتمال البته در مفصل مصنوعی بیشتر است. در صورتی که مفصل مصنوعی شانه بیش از یک بار در برود باید عوض شود

آسیب به عروق و اعصاب شانه : عروق و اعصاب شانه به محل جراحی بسیار نزدیک هستند و احتمال آسیب دیدن آنها در حین عمل وجود دارد. آسیب اعصاب معمولا بر اثر کشیده شدن آنها در حین جراحی است. در این موارد آسیب معمولا موقتی است. البته ممکن است عروق و اعصاب آسیب دائمی هم ببینند.

تمرینات قدرتی و تعویض مفصل زانو

  • عضلات باسن خود را منقبض کنید و برای ۶ ثانیه نگه داشته سپس رها کنید.
  • در وضعیت به پشت خوابیده با زانوهای صاف بالشی را بین دو زانو قرار دهید و از دو طرف آن را با پاهای خود فشار داده و ۶ ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید. این تمرین عضلات داخل ران شما را منقبض می‌کند
  • در حالت خوابیده به پشت با پاهای صاف عضلات روی ران را منقبض کنید و ۶ ثانیه نگه داشته سپس رها کنید. برای منقبض کردن این عضلات زانوی خود را به تخت فشار دهید تا این انقباض ایجاد شود.

 

  • در همان حالیکه به پشت خوابیده اید و پاها صاف است پاشنه خود را به تخت یا زمین فشار داده و ۶ ثانیه نگه داشته سپس رها کنید. با این حرکت عضلات پشت ران منقبض می‌شود.
  • در وضعیت خوابیده به پشت و زانوی صاف وسیله ای مانند کمربند را دور دو پای خود بالای زانو ببندید سپس سعی کنید در حالتی که انگشت شصت پا رو به بالا است ۲ پا را به خارج حرکت دهید و در برابر مقاومت کمربند فشار دهید. این فشار را برای ۶ ثانیه نگه داشته سپس رها کنید.

·  به پشت بخوابید و زانوی سمت مقابل پایی را که می‌خواهید با آن تمرین کنید خم کرده و کف پا را روی زمین قرار دهید، سپس پای مقابل را با زانوی صاف از لگن بالا آورده و حدود cm30 بالاتر از سطح زمین برای ۶ ثانیه نگه داشته سپس به آرامی پا را پایین بیاورید. دقت کنید که هنگام بالا آوردن پا زانونباید خم شود.

 

این تمرین را در سه وضعیت انجام دهید:

–  پا در حالت کاملاً صاف به صورتی که شصت پا رو به سقف است

–  پا را به داخل چرخانده و بالا بیاورید.

–  پا را به خارج چرخانده و بالا بیاورید.

  • به پشت بخوابید و هر دو زانو را کاملاً روی سطح تخت صاف کنید. با کشیدن پاشنه پای جراحی شده روی تخت زانو و لگن را خم کرده و پا را به بدن نزدیک کنید و با کشیدن پاشنه روی تخت پا را صاف کنید.

 

  • به پشت بخوابید و پاها را کاملاً صاف کنید و یک رول حوله ای بزرگ را زیر زانوی جراحی شده قرا دهید. سپس سعی کنید با منقبض کردن عضلات روی ران زانو را کاملاً صاف کنید و زمانیکه صاف کردید وضعیت پا را برای ۳ ثانیه به همین شکل حفظ کرده سپس پا را به آرامی پایین بیاورید.

  • بر روی صندلی بنشینید و کف پاها را روی زمین بگذارید. سپس پا را از مفصل زانوی جراحی شده صاف کرده و برای ۳ ثانیه نگه دارید و بعد پا را به آرامی پایین آورید.

 

  • در حالیکه با کمک عصا یا واکر ایستاده‌اید یا دست خود را به جایی مانند دسته صندلی گرفته‌اید، زانو و لگن پای مصدوم را تا حد ممکن خم کرده و پا را بالا بیاورید و این وضعیت را برای ۶ ثانیه حفظ کرده، سپس پا را به زمین بگذارید. دقت کنید هنگام زمین گذاشتن پا ابتدا پاشنه با سطح زمین برخورد کند.

 

  • با کمک عصا یا واکر بایستید یا به حالت ایستاده دو دست خود را بر روی سطحی بلند قرار دهید و فقط زانوی پای جراحی شده را از پشت خم کنید و این وضعیت را ۶ ثانیه نگه داشته سپس پا را به آرامی پایین بیاورید.

·  پشت به دیوار بایستید و به دیوار تکیه کنید به صورتی که تمام ناحیه پشت به دیوار چسبیده باشد، پاها را به اندازه یک پا جلوتر از دیوار قرار داده و به اندازه عرض شانه باز کنید. با کشیدن پشت خود به دیوار، زانوها را تا میزان ۳۰ درجه خم کرده و پایین بیایید و ۳ ثانیه در همین وضعیت مکث کرده سپس با صاف کردن زانوها بالا بروید

  • بر روی صندلی بنشینید و کف پای خود را روی زمین بگذارید. با کشیدن پا بر روی زمین زانوی جراحی شده را تا حد ممکن خم کرده و ۶ ثانیه مکث کرده سپس به وضعیت اول برگردانید.

بالا و پایین رفتن از پله‌ها با عصا یا واکر

*  واکر

  • بالا رفتن

  پشت به پله‌ها بایستید

–  درحالیکه واکر روی زمین است پای جراحی نشده را از پشت بالا آورده و روی پله بگذارید سپس پای جراحی شده را نیز به دنبال آن پا، بالا ببرید.

–  واکر را بالا آورده و روی پله ای که روی آن هستید قرار دهید.

  • پایین رفتن

–  ابتدا واکر را روی پله پایینی یا زمین قرار دهید.

–  ابتدا پای جراحی شده را پایین آورده، سپس به دنبال آن پای دیگر را پایین آورید.

*  عصا

  • بالا رفتن

–  رو به پله‌ها بایستید.

–  درحالیکه عصا را روی همان سطح نگه می‌دارید ابتدا پای سالم را بالا آورده سپس پای جراحی شده را به دنبال آن روی سطح بالایی قرار دهید.

–  عصا را بالا آورده و کنار پاها قرار دهید.

  • پایین رفتن

–  عصا را روی پله پایینی بگذارید.

–  ابتدا پای جراحی شده را پایین گذاشته و به دنبال آن پای سالم را کنار آن قرار دهید .

کنترل عوارض و ناراحتی‌های پس از عمل تعویض مفصل زانو

  • ۳۰ دقیقه پیش از شروع تمرین و فیزیوتراپی داروهای مسکن خود را مصرف کنید.
  • در طول روز هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یک بار وضعیت استقرار خود را تغییر دهید. به طور مثال از حالت خوابیده به نشسته و ایستاده تغییر وضعیت دهید.
  • پس از تمرین، برای کنترل درد و ورم می‌توانید از ماساژ یخ بر روی زانو برای مدت ۶ تا ۸ دقیقه استفاده کنید (البته دقت کنید زمانی که پا بی‌حس شد و رنگ آن قرمز شد یخ گذاری را قطع کنید چرا که استفاده بیش از حد از یخ می‌تواند اثر عکس داشته باشد).
  • ممکن است اشتهای شما پس از عمل کم شود. دقت کنید که در طول روز از مایعات مانند آب، آبمیوه طبیعی، شیر و یا سوپهای رقیق زیاد استفاده کنید تا از کمبود آب بدن جلوگیری کنید. اشتهای شما به غذا نیز به مرور بازمی‌گردد.
  • ممکن است برای خوابیدن با مشکل مواجه شوید که البته غیر طبیعی نیست. برای کم کردن این حالت سعی کنید در طول روز زیاد نخوابید.
  • میزان انرژی شما طی ماه اول پس از عمل کاهش خواهد یافت، این وضعیت نیز غیرطبیعی نمی‌باشد و به مرور با بیشتر شدن اشتها و استفاده از مکمل‌های ویتامین و مواد معدنی مناسب این حالت برطرف خواهد شد.

  مراقبت از اسکار

  • محل جراحی را که بخیه شده، همیشه خشک و تمیز نگه دارید.
  • محل بخیه را با گاز استریل بپوشانید و این گاز را نیز متناوباً تعویض کنید. می‌توانید محل بخیه را با محلول‌های ضد عفونی مانند بتادین، پیش از گذاشتن گاز ضد عفونی کنید.
  • مراقب وضعیت محل جراحی باشید و درصورتیکه ترشح، قرمزی، درد زیاد، عفونت و گرما در محل جراحی احساس کردید با جراح خود تماس بگیرید.

 مراقبت در برابر تشکیل لخته خون در عروق (آمبولی)

پس از جراحی سرعت جریان خون کاهش می‌یابد که درصورت عدم مراقبت کافی می‌تواند سبب تشکیل لخته خون شود و به همین دلیل داروهای رقیق کننده خون پس از جراحی برای شما تجویز می‌شود. برای جلوگیری، تمرینات بالا و پایین آوردن مچ پا در حالت خوابیده روی تخت را در طول روز متناوباً انجام دهید. با این حال اگر یکی از علایم ذیل را داشتید با پزشک خود تماس بگیرید چرا که این علایم می‌تواند در اثر تشکیل لخته خون ایجاد شود:

  • ورم در ناحیه ران، مچ پا و پشت ساق پا که با بالا گذاشتن پا هنگام خوابیدن از بین نرود.

  • درد، حساسیت به لمس، قرمزی و گرما در ناحیه پشت ساق
  • درد عضلات پشت پا هنگام انجام تمرینات مچ پا

  جلوگیری از تشکیل لخته

  • انجام تمرینات مچ پا
  • راه رفتن
  • پوشیدن جورابهای فشاری
  • مصرف داروهای رقیق کننده خون

 مراقبت از مفصل جدید

غالباً بیماران این پرسش را دارند که چه فعالیتهایی را پس از تعویض مفصل می‌توانند انجام دهند و چه فعالیتهایی می‌تواند مضر باشد. اصولاً پس از عمل و گذراندن دوره صحیح توانبخشی پس از عمل، شما می‌توانید فعالیتهای روزانه خود را به شکل طبیعی و بدون مشکل انجام دهید. به طور کلی می‌توان توصیه کرد که راه رفتن در حد توان را در برنامه روزانه خود قرار دهید. شما می‌توانید برخی فعالیتهای ورزشی مانند دوچرخه ثابت، گلف، شنا و بولینگ را انجام دهید ولی انجام ورزشهایی مانند ورزشهای توپی و راکتی و سوارکاری و مشابه اینها توصیه نمی‌شود چرا که می‌توانند سبب آسیب پروتز قرار گرفته در مفصل شما شود.

 آموزش نحوه انجام برخی فعالیتهای روزانه در روزهای اول پس از جراحی

  رفتن روی تخت

  • پشت به تخت بایستید و دستهای خود را روی تخت بگذارید.
  • با کمک دستها و تحمل وزن روی آنها روی تخت بنشینید و خود را به عقب بکشید.
  • پاهای خود را روی تخت بیاورید و درصورت نیاز از دستهای خود برای بالا آوردن پا استفاده کنید.
  • شما می‌توانید حتی به پهلو بخوابید، در این حالت بالشی بین پاها قرار دهید تا احساس راحتی بیشتری داشته باشید.

 خارج شدن از تخت

  • بالاتنه را بالا بیاورید و پای غیر درگیر را خم کرده روی تخت قرار دهید و با فشار روی پای غیر درگیر خود را به لبه تخت جابه‌جا کنید.
  • پای جراحی شده را لب تخت قرار دهید.
  • با کمک دستها بالا‌تنه را بلند کنید و همزمان با چرخیدن به آرامی پاهای خود را روی زمین بگذارید.

 بلند شدن از روی تخت

  • با فشار روی پای جراحی نشده و دستها بایستید.
  • عصا یا واکر را که کنار تخت قرار داده اید در دست بگیرید و بایستید.

  نشستن روی صندلی

  • کاملاً بچرخید و پشت به صندلی بایستید.
  • عصا را کنار گذاشته و دستهای خود را روی دسته صندلی بگذارید.
  • با فشار بر روی دستها به آرامی ارتفاع خود را کم کرده و روی صندلی بنشینید.

  راه رفتن با عصا

  • عصاها را کمی به جلو بگذارید. دقت کنید که طول قدم را خیلی زیاد نکنید.
  • پای جراحی شده را جلو برده و کنار عصا قرار دهید.
  • وزن خود را با کمک عصا روی دستهای خود تحمل کنید.
  • پای غیر درگیر را جلو برده و جلوتر از عصاها قرار دهید.

 

نکات ضروری پس از جراحی تعویض مفصل زانو

–  روز جراحی

  • پرسنل پرستاری به شما کمک می‌کنند تا حداقل هر ۴ ساعت یکبار بر روی تخت جابجا شوید.
  • ممکن است بنا بر دستور پزشک پرسنل پرستاری به شما کمک کنند تا در عصر روز عمل برای لحظاتی کنار تخت بنشینید.
  • شما می‌بایست جهت کاهش ورم زانو تمرین بالا و پایین بردن مچ پا در حالتی که پاها صاف بر روی تخت است را شروع کنید.
  • تمرین نفس کشیدن عمیق را ۱۰ بار در هر ساعت انجام دهید تا به این وسیله شانس وقوع پنومونی را به حداقل برسانید.
  • سرفه کردن هم از مواردی است که پس از عمل تشویق به انجام آن می‌شوید تا از عوارض تنفسی پس از عمل جلوگیری کنید.
  • ممکن است در طول شب پرسنل پرستاری چند بار شما را بیدار کنند تا شرایط شما را بررسی کرده و تحت نظر بگیرند.

–  روز اول پس از عمل

  • فیزیوتراپی شما از روز اول پس از جراحی آغاز می‌شود. جهت بازگشت به سطح فعالیت طبیعی بسیار مهم است که با تیم فیزیوتراپی همکاری کامل داشته باشید و بدانید که آنها هم می‌دانند که شرایط جسمی و روحی شما در حال حاضر چگونه است.
  • زمانیکه روی تخت خوابیده‌اید برای صاف کردن و صاف نگه داشتن زانوی خود تمرین کنید و به هیچ وجه بالش زیر زانوی خود نگذارید.
  • حداقل یک بار از تخت پایین آورده می‌شوید.
  • انجام تمرینات مچ پا را به طور مداوم ادامه دهید.
  • ممکن است از این روز از دستگاه CPM برای شما استفاده شود.
  • جهت کاستن ورم و درد زانو بنا بر تجویز تیم درمانی هر ۲ ساعت یک بار می‌توانید از ماساژ یخ استفاده کنید.
  • تمرینات تنفس عمیق را نیز ادامه دهید تا با تمرین دادن به ریه‌ها همانگونه که ذکر شد، احتمال وقوع پنومونی را به حداقل برسانید و همچنین این کار به پایین آمدن دمای بدن شما نیز کمک می‌کند.

–  روز دوم پس از عمل

  • حداقل ۲ تا ۳ بار از تخت پایین آورده می‌شوید و فیزیوتراپیست به شما در راه رفتن کمک می‌کند و نحوه صحیح راه رفتن و استفاده از عصا یا واکر را به شما آموزش می‌دهد.
  • آموزش نحوه صحیح بالا و پایین رفتن از پله‌ها به شما از این روز آغاز می‌شود.
  • تمرینات مچ پا را همچنان می‌بایست ادامه دهید.
  • در این روز هم از CPM در توانبخشی شما استفاده خواهد شد.
  • استفاده از یخ را همچنان ادامه دهید.
  • · انجام تمرینات تنفسی را نیز فراموش نکنید.

–  روز سوم پس از عمل

  • شما قادر خواهید بود با حداقل کمک پرسنل تیم درمان از روی تخت به روی صندلی، خود را جا به جا کنید.
  • استفاده از یخ را ادامه دهید.
  • فیزیوتراپیست به شما در آموزش تمرینات جدید و ادامه تمرینات قبلی کمک می‌کند.

 

فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو

فیزیوتراپی شما روز بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو آغاز می‌شود. کارکرد اولیه فیزیوتراپی برای شما در ابتدا آموزش تمرینات پیش از عمل و پس از عمل، آموزش نکات ضروری برای استفاده از وسیله کمکی برای راه رفتن و بالا و پایین آمدن از پله‌ها و انجام فعالیت‌های روزانه شماست. دیگر کارکرد فیزیوتراپی که از همان روز اول پس از عمل برنامه ریزی آن آغاز می‌شود انجام تمرینات جهت بازگرداندن قدرت و دامنه حرکتی مفصل شماست تا در نهایت شما را به استقلال کامل در حرکت و انجام فعالیتهای روزانه برسانند که البته انجام این فعالیتها با قدرت کامل و بدون هیچگونه محدودیت و دردی صورت بگیرد.

اهداف برنامه درمانی فیزیوتراپی تعویض مفصل زانو شما با توجه به مدت زمان پس از عمل جراحی به شرح زیر است:

هفته اول تا چهارم

  • به حداقل رساندن درد و ورم پس از عمل جراحی.
  • به دست آوردن دامنه حرکتی صفر تا ۹۰ درجه در مفصل زانو بدین معنی که زانو کاملاً صاف شده و همچنین تا ۹۰ درجه به راحتی خم بشود.
  • به دست آوردن ۵۰ تا ۷۵ درصد توان قدرتی عضلات اندام تحتانی.
  • راه رفتن و بالا و پایین رفتن از پله‌ها با استفاده از وسیله کمکی مثل عصا یا واکر و جابه‌جایی از روی تخت یا صندلی و انجام فعالیتهای عادی روزانه بدون استفاده از کمک اشخاص دیگر.
  • ارائه برنامه تمرینی در منزل.

هفته چهارم تا هشتم

  • کاهش ورم احتمالی باقیمانده.
  • به دست آوردن دامنه حرکتی صفر تا ۱۱۰ درجه و یا بیشتر.
  • وزن اندازی کامل بر روی اندام تحتانی که مفصل زانوی آن تعویض شده است.
  • به دست آوردن ۷۵ تا ۱۰۰ درصد توان نرمال عضلات اندام تحتانی
  • انجام فعالیتهای عادی روزانه بدون هیچگونه محدودیت.
  • ارائه برنامه تمرینی پیشرفته در منزل.

هفته هشتم به بعد

  • ارائه برنامه مناسب جهت مراقبت از مفصل جدید و ادامه تمرینات جهت حفظ و بهبود قدرت عضلانی و حفظ عملکرد مناسب در مفصل جدید
  • بهبود توان قلبی – ریوی و افزایش توان هوازی بیمار.

هدف اصلی از انجام عمل جراحی تعویض مفصل زانو از بین بردن درد زانوی شما و ایجاد امکان استفاده بهینه از این مفصل برای انجام فعالیتهای روزمره است. به عنوان مکمل عمل جراحی، فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو نقش بسیار مهمی پس از عمل جراحی دارد چرا که می‌بایست در این دوره شما تمرینات مناسب را در زمان مناسب جهت تقویت قدرت عضلانی و بازیابی دامنه حرکتی مفصل انجام دهید.

  پس از عمل تعویض مفصل زانو یکی از مواردی که می‌بایست در اولویت برنامه درمانی شما قرار گیرد به دست آوردن دامنه حرکتی مناسب مفصل است چرا که بازیابی مناسب دامنه حرکتی در مدت زمانی محدود پس از عمل تعویض مفصل زانو به راحتی امکانپذیر است که به این زمان، دوره زمانی طلایی (Golden Time) اطلاق می‌شود و درصورتیکه در این دوره تمرینات مناسب را انجام ندهید، برای بازیابی دامنه در بعد با مشکل مواجه خواهید بود.

یکی از روشهای بسیار مفید در انجام تمرینات دامنه حرکتی استفاده از دستگاه CPM   است.

جایگزینی مفصل زانو

با توجه به شدت بیماری و یا آسیب، شما و پزشکتان ممکن است به این نتیجه برسید که تعویض مفصل زانو می‌تواند سبب کاهش درد زانو و بهبود عملکرد مفصل شده و شما بتوانید به فعالیتهای طبیعی روزانه خود برگردید.

در این جراحی قسمتهای آسیب دیده مفصل زانو با پروتزهای فلزی خاص جایگزین می‌شوند (مفصل مصنوعی). این بدان معنی است که ممکن است هر کدام از سطوح مفصلی مربوط به استخوانهای ران، ساق و یا کشکک با پروتز جایگزین شوند. این عمل جراحی غالباً بین ۲ تا ۴ ساعت به طول می‌انجامد.

توصیه هایی پیش از جراحی تعویض مفصل زانو

*  آمادگی بدنی و روانی برای جراحی

به منظور دستیابی به نتیجه ای مطلوب پس از جراحی لازم است که پیش از عمل آمادگی ذهنی و بدنی لازم برای این کار و مراقبتهای پس از آن را داشته باشید. تصمیم شما مبنی بر انجام این عمل نشان‌دهنده تمایل شما برای داشتن زندگی راحت‌تر و بدون درد و مشکل است پس می‌بایست با ایجاد آمادگیهای لازم در خود به کسب نتیجه رضایتبخش از عمل جراحی کمک کنید. انجام دستورات ذیل و ایجاد تغییرات ضروری سبب تسریع دوران نقاهت شما پس از عمل جراحی می‌شود.

*  کاهش وزن

در صورتی که پزشک شما تشخیص داده است که وزن شما بیشتر از حد طبیعی است می‌بایست برای کاهش آن حداکثر تلاش خود را انجام دهید. لازم به توضیح است که هر بار که شما در هنگام راه رفتن قدم برمی‌دارید، فشاری برابر ۲ برابر وزن بدنتان بر روی پایی که روی زمین قرار گرفته، وارد می‌آید، حال اگر این فشار بیش از حد تحمل باشد سبب ایراد آسیب به مفصل جدید و ساختارهای اطراف آن و همچنین دیگر زانوی شما می‌شود.

*  تغذیه متعادل

جهت نتیجه گیری خوب، بسیار مهم است که رژیم غذایی خود را متعادل سازید و از استفاده بیش از حد هر کدام از گروههای غذایی خودداری کنید.

*  متوقف کردن سیگار کشیدن

سیگار کشیدن سبب افزایش ریسک بروز اشکالات ریوی بعد از عمل شده و باعث کاهش سرعت روند بهبود و ترمیم استخوان و دیگر بافتها می‌شود. درصورتیکه سیگار می‌کشید، به شما توصیه می‌کنیم که این عادت خود را پیش از عمل ترک نمایید چراکه ترک سیگار می‌تواند بیشترین تأثیر را در بهبود سلامت عمومی شما داشته باشد.

*  الکل

درصورتیکه از نوشیدنیهای الکلی استفاده می‌کنید به شما توصیه می‌کنیم که پیش از عمل نوشیدن الکل را متوقف سازید چرا که الکل سبب بروز اختلال در جذب برخی داروها در بدن می‌شود، این اثر شامل داروهای بیهوش کننده و کاهش درد نیز می‌شود که جزء گروههای دارویی مهم زمان جراحی و بستری بودن در بیمارستان می‌باشند.

از نوشیدن الکل پسی از جراحی نیز می‌بایست خودداری کنید چرا که شما احتیاج دارید پس از عمل تمام تمرکز خود را بر انجام تمرینات و رعایت نکات ضروری بگذارید که نوشیدن الکل این امر را مختل می‌سازد، حتی در مواردی مشاهده شده نوشیدن الکل پس از عمل سبب زمین خوردن و افتادن بیمار و آسیب مفصل جدید شده است.

*  بازتوانی قلبی – عروقی

پیش از جراحی، درد زانو سبب کاهش فعالیتهای روزانه شما شده و شما را در انجام ورزشهای معمولی نیز با محدودیت مواجه می‌کند، این در حالیست که شما پس از عمل هر روز می‌بایست تمرینات فیزیوتراپی خود را تحت نظر گروه درمانی انجام دهید، لذا لازم است به شکلی آمادگی قلبی – عروقی این کار را نیز داشته باشید. پس به شما توصیه می‌شود با مشورت پزشک خود پیش از جراحی به انجام برخی تمرینات بپردازید. در این حالت انجام تمرین در آب بهترین گزینه است چرا که تمرین در آب در عین جلوگیری از اعمال فشار بر روی مفصل دردناک، اجازه انجام تمرینات افزایش دهنده توان قلبی-عروقی را به شما می‌دهد.

*  مراقبت از دندانها

علیرغم اینکه بروز عفونت پس از عمل تعویض مفصل شایع نمی‌باشد ولی ممکن است در اثر ورود باکتری به خون در جایی دیگر از بدن، این عفونت ایجاد شود، لذا لازم است درصورتیکه مشکلی در دندانهای خود دارید پیش از عمل به آن رسیدگی نمایید.