post_image

درد سیاتیک به درد و ضعفی گفته می شود که درعصب سیاتیک بدن ایجاد میشود ومعمولا علائم درد سیاتیک دریک طرف بدن بروز می کند. در هر کدام از ساق پاها یک عصب سیاتیک وجود دارد این عصب یکی از بلندترین عصب ها در بدن است هرعصبی از چندین ریشه عصبی که در نخاع قرار دارد خارج می شود و سپس از روزنه های ساکرام عبورمی کند و به یکدیگر متصل می شوند و درد عصب سیاتیک بوجود می آید.عصب سیاتیک از بین لایه های عمیق ماهیچه های باسن عبور می کند و به سمت ماهیچه ها ی عمیق پشت ران گسترش میبابد و سپس به سمت پایین یعنی در ناحیه خارجی لبه ساق پا قرار می گیرد. در افراد سالخورده سیاتیک معمولا ناشی از فرسوده شدن ستون مهره ها مانند استنوزیس ستون مهره ها (تنگی کانال نخاعی ) است. این ناحیه قسمتی است که عصب سیاتیک از آن عبور کرده است و این عارضه باعث آسیب رساندن و فشرده شدن عصب سیاتیک می شود. عصب سیاتیک یکی از بزرگترین و طولانی ترین عصب ها در بدن است که از ناحیه تحتانی ستون مهره ها شروع می شود و به سمت استخوان پلویس و باسن امتداد دارد. درد در پشت ساق پا به دو قسمت تقسیم می شود، دردعصب زمانیکه آسیب دیدگی یا فشار بروی عصب سیاتیک ایجاد شود رخ میدهد.و شایع ترین نوع آن کمردردسیاتیک می باشد.

درمان سیاتیک

درد رگ سیاتیک می تواند به صورت دردهای ملایم یا شدید به صورت کمر درد، درد باسن، پا و درد ساق پا ظاهر شود. شما همچنین ممکن است با احساس ضعف وبی حسی در این نواحی مواجه شوید. بوسیله آسیب دیدگی های عصب و فشار روی عصب مانند فشار روی مهره ها (استخوان های ناحیه کمروگردن) ایجاد می شود. بر اساس گفته های انجمن جراحان ارتوپد آمریکا درد رگ سیاتیک معمولا در افراد بین سن ۳۰ و ۵۰ سال رخ می دهد. در ادامه به علایم درد سیاتیک می پردازیم.

علت

یکی از رایجترین علت درد سیاتیک اختلالات دیسکی مانند بیرون زدگی یا لغزندگی دیسک است این عارضه زمانی ایجاد می شود که مواد نرم و ژله ای داخل دیسک براثر پارگی دیسک بیرون میزند و به عصب سیاتیک فشار وارد می کند. گرفتگی ماهیچه ها هم می توانند با فشار بر روی عصب سیاتیک که از بین ماهیچه ها عبورکرده اند باعث بروز درد سیاتیک شوند یکی دیگر از این شرایط ابتلا به سندروم پریفورمیتس است که ماهیچه پریفورمیتس باعث تحریک عصب سیاتیک می شود و درد رگ سیاتیک ایجاد می شود. دلائل نادر دیگری که باعث بروز درد عصب سیاتیک می شود در زیر ذکرشده است:

۱-  عفونت

۲-  تومور

مواردی که می تواند خطر بروز سیاتیک را افزایش دهد شامل موارد زیراست:

۱-  بارداری

۲-  افزایش وزن

۳-  سیگارکشیدن

به صورت کلی هرگونه فشار یا آسیب دیدگی که باعث تحریک و فشرده شدن عصب سیاتیک شود میتواند منجر به درد سیاتیک شود، اما در اکثرموارد دلیل خاصی برای بروز درد سیاتیک مشخص نشده است. این عارضه عصبی آزار دهنده معمولاً موجب درد گزنده ای در کپلها می شود که تا ران و ساق پا و غالباً پایین پا کشیده می شود . عارضه سیاتیک غالباً با ضعف و کرختی همراه است . فتق دیسک کمر ، التهاب مفصل ، مهره ها و التهاب عصب سیاتیک همه ممکن است علت این مسئله باشند .شما ممکن است دردهای شدیدی که ازناحیه کمرشروع می شود وبه سمت ساق پا متمایل می شود را تجربه کرده باشید. دردسیاتیک براثراختلالات درعصب سیاتیک ایجاد می شود وباعث ایجاد درد کشاله ران، درد در پشت ساق پا وناحیه تحتانی کمرمیشود درداین عصب ممکن است براثر پارگی دیسک کمر یا آسیب دیدگی استخوان پلویس ایجاد شود شما می توانید. با انجام ورزش های کمر درد درخانه به کاهش درد ناشی ازعصب سیاتیک و به درمان درد کشاله ران کمک کنید.

علائم ونشانه ها

از علائم سیاتیک میتوان گفت: دردی که بر اثر سیاتیک ایجاد می شود هم به صورت خفیف وهم به صورت شدید است این درد میتواند به تدریج یا یک دفعه وناگهانی ایجاد شود درد سیاتیک شبیه به گرفتگی کمر هم توصیف میشود و می تواند با سوزش کف پا و کمر و درد شدید همراه باشد و علائمی مانند سوزش سوزن شدن، بی حسی وضعف را در پی داشته باشد. درد سیاتیک به صورت درد پایین کمر و لگن حس می شود و بعد از این قسمت ها به سمت ران ها و ساق پا گسترش میابد یکی از مواردی که این درد را از دردهای دیگر ناحیه کمر متمایزمی کند دردی است که به زیر زانو امتداد دارد و گسترش پیدا می کند درد سیاتیک ممکن است با انجام بعضی از فعالیت ها مانند عطسه کردن، سرفه، برخاستن و نشستن شدید ترشود. درد و علائم درد عصب سیاتیک معمولا درمراحل اولیه شدید تراست زیرا دراین مرحله التهاب وفشارعصب سیاتیک بیشتراست این درد به تدریج بعد از این زمان تا بهبودی کامل کاهش میابد. زمان رایج بهبودی آن بین ۴ تا ۸ هفته است. درد رگ سیاتیک اغلب با انجام فعالیت هایی مانند خم شدن، دویدن، نشستن (مخصوصا هنگام رانندگی) در حین انجام فعالیت ها و حرکات اصلاحی روزمره چه به صورت فعال وچه به صورت غیرفعال می تواند بروز کند. در موارد نادری که فشردگی عصب سیاتیک شدید باشد موجب بروز ضعف ساق پا و اختلال درعملکرد روده ومثانه ایجاد می شود، در صورتیکه با این علائم مواجه شدید باید بلافاصله به پزشک مراجه کنید این علائم می تواند نشان دهنده آسیب دیدگی شدید عصب باشد.

تشخیص 

پزشک برای تشخیص دقیق ازجزئیاتی مانند شرح کامل سلامتی بیمار، ماهیت و طول دوره بروز علائم و فعالیتی که باعث ایجاد درد می شود اطلاعاتی کسب می کند پزشک همچنین عملکرد عصب های بدن را با کنترل استقامت، حس و واکنش در ساق پا ارزیابی میکند درصورتیکه بیمار با علائمی مانند اختلال درعملکرد روده یا مثانه مواجه شود پزشک انجام آزمایش روده و مثانه را برای ارزیابی حس و وضعیت ماهیچه ها توصیه می کند. درصورتیکه درد سیاتیک برای هفته ها دربدن پایدارباشد آزمایش عکس بردای اشعه ایکس میتواند هرگونه تغییرات استخوان درستون مهره ها وپلویس را نشان دهد ودلائل دیگر بروز درد مانند تومور وعفونت را شناسایی کند آزمایش های عکس برداری دیگر مانند سی تی اسکن و ام آرآی هم برای شناسایی اختلال جزئی تر مانند اختلالات درعصب ها، اختلالات دیسکی وستون مهره ها توصیه می شود.

درمان 

در کلینیک تخصصی امید در صورت امکان ابتدا درمان‌های ساده برای درد سیاتیک در نظر گرفته می شود  اما درصورت عدم مشاهده  پاسخ مناسب  درمان‌های طبی پیشرفته تر مد نظر قرار می گیرد . پزشکان این مرکز توانایی  ارائه طیف وسیعی از درمان‌ها از جمله درمان‌های ساده تا مراحل پیشرفته را دارند

نوع درمان هایی که برای آسیب های عصب سیاتیک صورت می گیرند بسته به مکانیسم ایجاد ان دارند. در موارد آسیب هایی که بدنبال زخم های باز ایجاد شده و احتمال پارگی عصب زیاد است درمان  آسیب عصب سیاتیک بصورت جراحی و ترمیم عصب پاره شده است.

نکته مهم در درمان کمردرد و ساتیک ,تشخیص دقیق علت سیاتیک است.در اولین جلسه مراجعه به پزشک و تشخیص سیاتیک پزشک موارد درمان عصب سیاتیک را به شما توضیح خواهد داد یکی از مهمترین نکاتی که پزشک به شما توصیه می کند، انجام دادن فعالیت های روزانه و تا حد امکان جلوگیری از خوابیدن طولانی مدت در رختخواب و جلوگیری از انجام فعالیت هایی که باعث تشدید درد رگ سیاتیک می شود، است. .هدف اولیه درمان های اولیه کاهش درد است.در بسیاری از موارد ترکیبی از درمانها به رفع مشکل کمک کرده و موجب میشود فرد بتواند فعالیتهای خود را از سر بگیرد . روش های اصلی در درمان ، تغییر درفعالیت ها، درمان کمر درد با دارو ، درمان های فیزیکی ، جراحی بسته و غیره می باشند .در صورت عدم درمان سیاتیک بعد از چند ماه ممکن است نیاز به عمل جراحی برای ترمیم عصب آسیب دیده  سیاتیک وجود داشته باشد.

درمان ها ومسکن هایی که برای کاهش درد سیاتیک استفاده میشود شامل موارد زیر است:

درمان های اولیه (خانگی)

استراحت یکی از مواردی است که برای کاهش درد سیاتیک استفاده می شود البته دوره استراحت نباید طولانی باشد تحقیقات نشان میدهد که استراحت مطلق باعث ریکاوری و احیای سریع بیمار نمی شود و در حقیقت ممکن است روند بهبودی را هم به تاخیر بیاندازد پس افراد مبتلا به سیاتیک باید از انجام فعالیت های شدید و سنگین خودداری کنند و فقط فعالیت های ملایم انجام دهند انجام فعالیت های ملایم به روند بهبودی بیمار کمک می کند و التهابات را کاهش میدهد. درد سیاتیک اغلب باعث ایجاد محدودیت درانجام فعالیت های روزمره میشود درادامه تعدادی از درمان های خانگی به شما معرفی خواهد شد:

۱-  روی صندلی های کوتاه و نرم خم نشوید، بلند نشوید یا نشینید این کار باعث تشدید درد رگ سیاتیک میشود.

۲-  در صورتیکه به داروها حساسیت نداشته باشید یا کم خون نباشید میتوانید برای کاهش  و درمان درد عصب سیاتیک از مسکن ها ی بدون تجویز پزشک مانند استامینوفن، آسپیرین یا ایبوپروفن استفاده کنید.

۳-  از کمپرس یخ روی مفصل استفاده کنید درصورتیکه کمپرس یخ درخانه ندارید ازبسته های سبزیجات یخ زده استفاده کنید کمپرس یخ اولین راه حل برای کاهش درد رگ سیاتیک است. همچنین از یک نفر بخواهید که موضع درد را بوسیله مکعب های یخ ماساژ دهد، زمانیکه پوست محل درد بسیار خنک شد باید مکعب ها رابروی پوست حرکت دهید که از سوختگی پوست جلوگیری شود.

۴-  بعد از ماساژ با یخ و کاهش درد میتوانید پدهای الکتریکی  گرم را برای تسکین درد رگ سیاتیک روی مفصل استفاده کنید دقت کنید که همراه با پدهای گرم نخوابید چون ممکن است با سوختگی شدید مواجه شوید.

۵-  در صورتیکه پدهای الکتریکی گرم در منزل ندارید میتوانید یک حوله دستی را در آب گرم قرار دهید و آنرا روی مفصل کمر بگذارید تعدادی از متخصصین فیزیوتراپی معتقدند استفاده از رطوبت گرم باعث نفوذ عمیق تر گرما به بافت ها میشود و نتیجه بهتری در کاهش درد عصب سیاتیک پا و کمر دارد. از حوله مرطوب همراه با پدهای الکتریکی استفاده نکنید چون ممکن است با عث ایجاد شوک های الکتریکی شود.

۶-  شما ممکن است با استراحت بروی یک سطح محکم و قراردادن یک بالش درزیرزانوی خود احساس بهتری داشته باشید مورد دیگری که میتوانید درهنگام خوابیدن انجام دهید خوابیدن به پهلو و قرار دادن یک بالش در بین زانوها و صاف بودن مفصل کمراست همچنین استفاده از صندلی های راحتی و لم دادن روی آنها مفید است.

۷-  شرایط خود را آسان بگیرید وبرای مدت زمان بیشتراز دو روز در رختخواب استراحت نکنید خوابیدن طولانی مدت میتواند باعث تشدید شرایط شود فعالیت هایی را انجام دهید که تحمل انجام آنها را دارید و انتظار نداشته باشید که در هنگام شب وضعیت شما بهبود یابد و با درد عصب سیاتیک پا و کمر مواجه نشوید.

دارو

مصرف داروهای مسکن مانند پاراستامول و داروهای ضدالتهاب بدون استروئید می تواند به درمان درد سیاتیک کمک کند در مواردی که گرفتگی ماهچه ها باعث ایجاد درد سیاتیک شده است مصرف شل کننده عضلات می تواند مفید باشد زمانیکه درد شدید باشد مصرف داروهای حاوی مخدرمانند (پتیدین ومورفین) لازم است داروهای دیگری که ممکن است مصرف شود شامل مصرف داروهای ضدافسردگی درمیزان دوز پایین (باعث کاهش تحریک عصب ها می شود) وتزریق کورتیزون درناحیه اپیدورال است.

تزریق

دراین روش استروئید درناحیه دورا(dura) کیسه ای اطراف عصب که حاوی مایع نخاعی است تزریق میشود  قبل از این تزریق ناحیه تزریق بوسیله بی حس کننده بی حس میشود. باتزریق استروئید درکیسه دورا میتوان باعث کاهش التهابات ناشی ازاختلالاتی مانند استنوزیس ستون مهره ها،بیرون زدگی دیسک،بیماری فرسودگی دیسک و عصب سیاتیک پا شویم هم چنین با تزریق میتوان التهابات پروتئینی را درون ساختارها که باعث ایجاد درد شده اند را از بین برد. تزریق درناحیه اپیدورال درحدود ۵۰ درصد بیماران موفقیت آمیزبوده است وباعث کاهش دردناحیه تحتانی کمرشده است. اما تاثیرتزریق استروئید درکاهش درد به صورت موقت ازیک هفته تایکسال است این تزریق برای افرادی که دچار دردهای شدید مفصل کمرهستند بسیارمفید است و به آنها  فرصت پیشرفت توانبخشی مفصل را میدهد تزریق استروئید باید محدود باشد و حداکثرهر بیمار میتواند این تزریق را ۳ مرتبه در یک سال انجام دهد اما همیشه این تعداد مرحله تزریق برای کاهش درد نیاز نیست در صورتیکه با یک یا دوبار تزریق درد بیمار کاهش یافت پزشک به بیمار توصیه میکند که تزریقات بعدی را هنگام بازگشت مجدد درد سیاتیک انجام دهند. عوارض این روش شامل موارد زیر است:

۱-  ایجاد ترشحات، این به این معنی است که سوزن به عمق کیسه دورال در مایع نخاعی رسوخ میکند این ترشحات منجر به  ترشحات مایع نخاع و سردردهای شدید میشود.

۲-  ایجاد عفونت در فضای اپیدورال یکی دیگر از موارد خطرناک است.

۳-  خطرفلج شدن به دلیل اینکه نخاع دربالاترین قسمت ستون مهره ها قرار دارد. به ندرت این اختلال  ایجاد میشود اما ممکن است با تزریق به ناحیه نخاع آسیب برسد و باعث فلج شدن فرد شود.

طب سوزنی

درگذشته ازطب سوزنی با قراردادن سوزن درنقاط خاصی ازبدن برای درمان درد رگ سیاتیک استفاده میکردند اما امروزه هنوز شواهدی، درمان بوسیله این روش را تایید نکرده است با این حال تعدادی از افراد از کاهش درد عصب سیاتیک با استفاده از این درمان صحبت میکنند. کمبود شواهد و مدارک در مورد تاثیر این درمان میتواند میزان تاثیر گذاری آن را در درمان با مشکل مواجه کند و کمتر از این روش استفاده شود. به دلیل اینکه طب سوزنی با قراردادن سوزن در نقاطی از بدن انجام میشود مقایسه آن با درمان مصنوعی که از این روش تقلید کرده است کارمشکلی است.

تمرینات ورزشی

زمانیکه بیمار توانست درد رگ سیاتیک کمر و پا را در مفاصل خود کنترل کند پزشک ممکن است بیمار را به مراکز فیزیوتراپی معرفی کند یا انجام برنامه تمرینات ورزشی منظم را به اوتوصیه کند درمان سیاتیک با ورزش باعث استقامت مفصل کمر و بهبود حالت مفصل انجام میشود ماندن طولانی مدت در رختخواب ایده خوبی برای درمان سیاتیک و درد مفصل کمرنیست و باعث تشدید شرایط میشود برای کاهش درد میتواند چند روز اول را استراحت کرد اما بیشتر از این مدت میتواند باعث ضعیف شدن ماهیچه هایی شود که از ستون مهره ها محافظت میکند برای درمان سیاتیک ناشی از بیرون زدگی دیسک کمر پزشک ادامه دادن فعالیت ها و انجام ورزش برای سیاتیک را به فرد توصیه میکند جلوگیری ازانجام فعالیت باعث تشدید درد رگ سیاتیک میشود.

کایروپراکتیک

شواهد زیادی نشان میدهدکه ماساژ ستون مهره ها و درمان دستی ستون مهره ها در  درمان سیاتیک ناشی از بیرون زدگی دیسک کمر مفید است اگرچه ممکن است با ماساژ ستون مهره ها هم آسیب دیدگی های بعدی به دیسک ها مانند بیرون زدگی دیسک کمر ایجاد شود علاوه براین افرادی که دچارپوکی استخوان و روماتیسم ناشی از آرتروز هستند، باید از درمان دستی ستون مهره ها جلوگیری کنند.

فیزیوتراپی

متخصص فیزیوتراپ با اقداماتی نظیر گرم کردن، تحریک الکتریکی، استفاده از میدان های الکتریکی، کشش و دیگر تمهیدات، می تواند درد سیاتیک بیمار را کاهش دهد.  تعدادی ازافراد با کمک درمان هایی مانند کایروپراکتر(درمان دستی)ماساژ و طب سوزنی به نتایج موفقیت آمیزی دست یافته اند.

کاهش درد سیاتیک با ورزش

این تمرینات برای کاهش درد عصب سیاتیک با ورزش سیاتیک  طراحی شده اند درد سیاتیک براثرتحریک یا فشردگی عصب سیاتیک ایجاد می شود. عصب سیاتیک ازپشت استخوان پلویس شروع می شود وبه سمت باسن وساق پاها متمایل می شود و درنهایت درمفصل پا به پایان میرسد انجام تمرینات کششی توسط متخصصان فیزیوتراپی ومتخصصان مراقبت های مفصل کمربه بهبود تحرک عصب سیاتیک وانعطاف ناحیه تحتانی مفصل کمرکمک می کند. به شما توصیه می شود قبل ازانجام این تمرینات به توصیه ها وموارد پزشکی توجه کنید ودرصورت بروزهرگونه درد انجام تمرینات را متوقف کنید. هنگام حمله های حاد سیاتیک عصبی نباید ورزش کرد اما در مرحله مزمن ماساژ و تمرین های ورزشی کمک کننده است.

تمرینات کششی و استقامتی

تمرینات کششی آرام میتواند به کاهش فشردگی ستون مهره ها کمک کند بسیاری از تمرینات برای استقامت ماهیچه های اطراف ستون مهره هاطراحی شده اند اگرچه نکته ای که وجود دارد، این است که انتخاب تمرینات کششی مناسب بر اساس علت بروز درد عصب سیاتیک پا انجام میشود به عنوان مثال تمرینات کششی خاصی وجود دارند که برای کاهش علائم سندروم پیریفورمیس انجام میشود. این تمرینات با تمرینات کششی که برای درمان سیاتیک ناشی از استنوزیس ستون مهره ها انجام میشود متفاوت است. انجام تمریناتی مانند پیلاتس برای اصلاح حالت ماهیچه ها ،بهبود استقامت و استحکام ماهیچه های مرکزی انجام میشود پیلاتس میتواند باعث بهبودی درد مفصل کمرشود وایجاد عارضه های بعدی جلوگیری میکند.

کشش زانوبه سمت سینه

این تمرین باعث بهبود انعطاف ناحیه تحتانی مفصل کمر می شود و به کاهش درد رگ سیاتیک کمک می کند.

siatik1

  • شروع تمرین:برروی یک تشک یا فرش بروی مفصل کمر درازبکشیدیک جسم نرم وصاف کوچک یا یک کتاب برزیرسرخود قراردهید زانوهای خود را خم کنید وکف پاهای خود را به صور ت صاف برروی زمین قراردهید ناحیه فوقانی بدنتان کاملا ریلکس وآرام باشد وچانه خود را به سمت بالابگیرید
  • انجام تمرین:یکی اززانوهای خود را به سمت سینه بالا بیاورید وبا دودست بگیرید به آرامی تا جاییکه احساس راحتی می کنید درپای خود کشش ایجاد کنید. این حرکت را با یک تنفس عمیق به مدت ۲۰ تا۳۰ ثانیه نگهدارید این حرکت را ۳مرتبه تکرارکنید وساق پاهایتان راجابه جاکنید.
نکات مهم این تمرین

۱-  دقت کنید که هیچ گونه فشاری برروی ناحیه گردن،سینه وشانه ایجاد نشود.

۲-  تاجاییکه احساس راحتی می کنید زانوی خود را بکشید.

انجام تمرین به روش دیگر:میتوانید به جای بالابردن یک زانو هردوزانوی خود را بالا بیاورید

کشش و تحرک عصب

کشش و حرکت رگ سیاتیک و ناحیه همسترینگ

siatik2

  • شروع حرکت:برروی مفصل کمردرازبکشید یک جسم نرم وصاف یا یک کتاب برزیرسرخود قراردهید زانوهای خود راخم کنید وکف پای خود را به صورت صاف بروی زمین قراردهید ناحیه فوقانی بدنتان باید کاملا آرام وریلکس باشد وچانه شما به سمت بالا گرفته شود.
  • انجام حرکت:یکی اززانوهای خود را درحالت خمیده به سمت سینه بالا بیاورید وبادودست خود ناحیه همیسترینگ درزیرزانو را نگه دارید سپس به آرامی همانطور که زانوی شما درمقابلتان قراردارد  زانوی خود راصاف کنید وبا یک تنفس عمیق این حرکت رابرای مدت زمان ۲۰ تا۳۰ ثانیه نگه دارید زانوی خود راخم کنید وبه موقعیت اولیه بازگردید این حرکت را دو تا۳ مرتبه تکرارکنید وپاهای خود را جابه جا کنید.
نکات مهم این تمرین

۱-  هنگام کشش پا ناحیه تحتانی مفصل کمر رابه سمت زمین فشارندهید

۲-  کشش را تاجایی که احساس راحتی می کنید انجام دهید ودرصورتیکه احساس درد،سوزش وبی حسی کردید، انجام تمرین را متوقف کنید.

کشش مفصل کمر

کشش وحرکت ستون مهره های  ناحیه کمر

siatik3

  • شروع حرکت:برروی شکم بخوابید وبه آرنج های خود تکیه دهید وستون مهره های خود را بکشید شانه وگردن خود را به سمت عقب نگه دارید
  • انجام حرکت: گردن خود را صاف کنید وبالابیاورید بروی دستان خود فشارآورید وناحیه تحتانی کمرخود را مانند حالت کمان نگه دارید زمانیکه مفصل کمر به صورت کمانی میشود باید کشش آرامی درمفصل شکم ایجاد شود نفس عمیقی بکشید واین حرکت را۵ تا۱۰ ثانیه نگهدارید به حالت اولیه بازگردید
نکات مهم این تمرین

۱-  گردن خودرابه سمت عقب خم نکنید.

۲-  مفصل لگن باید کاملا برروی زمین نگه داشته شود.

۳-  کشش را تاجاییکه احساس راحتی می کنید انجام دهید.

کشش ناحیه همسترینگ به صورت ایستاده

کشش و افزایش طول ماهیچه همسترینگ

siatik4

شروع حرکت:به صورت صاف بایستید ویکی ازپاهای خود را بروی یک جسم محکم مانند استپ قراردهید ساق پای شما باید کاملا صاف باشد وجهت انگشتان شما به سمت بالا باشد

انجام حرکت:زمانی که ساق پای شما صاف است کمی به سمت جلو خم شوید. همراه با یک نفس عمیق حرکت را ۲۰ تا۳۰ ثانیه نگه دارید برای هردوپا حرکت را ۲  تا۳ مرتبه تکرارکنید

نکات مهم این تمرین

۱-  کشش را تاجاییکه احساس راحتی می کنید انجام دهید.

۲-  ناحیه تحتانی کمرنباید هنگام کشش به صورت کمانی بشود.

کشش عمیق باسن به صورت خوابیده

یک ورزش برای درد سیاتیک  که به درمان رگ سیاتیک کمک می کند کشش ماهیچه پریفورمیس می باشد.

siatik5

شروع حرکت:بر روی مفصل کمربخوابید یک جسم نرم و صاف کوچک یا یک کتاب بر زیرسرخود قرار دهید ساق پای چپ خود راخم کنید و پای راست خود را به حالت استراحت بر روی ران پای چپ قرار دهید.

انجام حرکت:ران پای چپ خود رابگیرید وبه سمت خود بکشید ناحیه دنبالچه باید کاملابرروی زمین و ناحیه لگن به صورت صاف باشد شماباید در ناحیه باسن سمت راست احساس کشش داشته باشید همراه بایک نفس عمیق این حرکت را ۲۰ تا۳۰ ثانیه نگه دارید حرکت را ۲ تا ۳ مرتبه تکرار کنید.

نکات مهم این تمرین

۱-  در صورتیکه نمی توانید ناحیه ران خود را با دست نگه دارید از یک حوله دور ران خود استفاده کنید.

۲-  اجازه ندهید که ناحیه دنبالچه از زمین جدا شود.

۳-  ناحیه پلویس را دربه صورت صاف(درموقعیت طبیعی) نگه دارید.

کسانی که در مراحل اول بهبودی هستند، بعد از ماساژ می توانند در حالی که در بستر دراز کشیده اند تمرین های زیر را انجام دهند:

- در حالی که در بستر خوابیده اند و پاها خمیده است ، زانوها را به هم فشار دهید . بعد سعی کنید با دستها آنها را از هم جدا کنید، ‌در حالی که عضله های مقابل مقاومت می کنند و می کوشند که زانوها به هم فشرده باشند ، ۳۰ ثانیه این کار را ادامه دهید.

- در حالی که خوابیده اید و پاها خمیده است ، پاها را یکی یکی راست کنید اما ران ها را موازی هم نگه دارید هر پا را ۳۰ ثانیه بالا نگه دارید.

- به پهلو دراز بکشید ، باسن کمی خمیده و سمت دردناک رو به بالا باشد. پای دردناک را آرام در حدود یک دقیقه عقب و جلو ببرید.

- روی تخت بنشینید ،‌از عقب به دستها تکیه دهید . هر پا را به نوبت دراز و خم کنید این حرکت را هشت بار تکرار کنید. اما اگر احساس ناراحتی کردید تعداد حرکات را کمتر کنید.

وقتی که دردتان کمتر شد و رو به بهود رفت می توانید تمرینات زیر را هم به دنبال ورزش های فوق ادامه دهید:

- در حالی که روی یک صندلی نشسته اید و پاهایتان کمی خمیده است ، دستها را روی پاها بگذارید، از کمر به جلو خم شوید و بگذارید دستها روی پاها تا نوک انگشتانتان بلغزد. این حرکت را ۴ بار تکرار کنید.

- روی تخت بنشینید و پاها را دراز کنید ، آرام به جلو خم شوید و سعی کنید نوک پاها را لمس کنید. این حرکت را چندبار تکرار کنید

- بایستید و یک شئی را محکم بگیرید و پای دردناک را آرام به جلو و عقب تاب بدهید. زانوهایتان نسبتاً سست باشند . این حرکت را تا ۵ دقیقه ادامه دهید.

- دست ها را روی باسن خود بگذارید و سنگینی خود را به روی پای راست بدهید و آن را خم کنید و پای چپ را به سمت چپ دراز کنید . بایستید و حرکت را با پای دیگر تکرار کنید. این حرکت را از هر طرف ۸ بار تکرار کنید .

- در حالی که ایستاده اید و دست ها را روی باسن خود گذاشته اید از کمر کمی به جلو و سپس به عقب خم شوید این حرکت را ۸ بار تکرار کنید به تدریج بیشتر و بیشتر خم شوید.

- یک میله افقی را بالای سرتان قرار دهید و آن را بگیرید. بدن را آرام از یک سو به سوی دیگر بگردانید (حرکت عمدتاً باید در بازوان و شانه شما باشد) بالا تنه در حال چرخش به چپ و راست باید راست باشد.

نرمش برای آرام شدن سیاتیک

اگر منبع درد سیاتیک فشار بر روی عصبی است که به دلیل کوتاه یا فشردگی قسمت پیریفورمیس ایجاد شده است باید تمرینات به منظور کشش این ماهیچه انجام شود این تمرینات باید آرام باشد و به مرور زمان پیشرفته شود فعالیت های بیش ازحد ماهیچه پیریفورمیس می تواند منجر به گرفتگی و درد عمیق باسن شود و در نهایت در بعضی از مواقع درد سیاتیک ایجاد می شود اما در بعضی از مواقع با درد رگ سیاتیک همراه نخواهد بود.

تمرینات کششی ماهیچه پریفورمیس

چرخش ساده ون یمی از ستون مهره ها باعث کشش آرام ماهیچه پرفو رمیس میشود وباعث ریلکس وآرامش این قسمت وافزایش طول این ماهیچه میشود این تمرین میتواند پیشرفته ترشود تا بتوانید چرخش رابه صورت کامل انجام دهید. کشش شدید ماهیچه ها میتواندباعث ایجاد درد سیاتیک شود بسیارمهم است که این تمرینات را به آرامی انجام دهید و حالت قرارگیری بدنتان کاملا درست باشد تا باعث ایجاد ناراحتی نشود این حرکت برای کشش ماهیچه پریفورمیس در سمت چپ است پس این حرکت را برای طرف راست بدن هم می توانید تکرار کنید.

آماده شدن برای چرخش ستون مهره ها

2

روی یک پتوی تا کرده بشینید  زانوی خود راخم کنید و پای خود را روی زمین در جلوی خود قرار دهید پای راست خود را زیر زانوی چپ و اطراف ناحیه خارجی لگن سمت چپ قرار دهید، زانوی راست شما باید راست به سمت جلو باشد برای کشش متعادل لگن پای چپ خود را روی زمین در داخل زانوی راست قرار دهید، بنابراین پای چپ شما به سختی در یک خط با لگن چپ شما قرار می گیرد. برای کشش قوی تر لگن پای چپ خود را در بیرون زانوی راست قرار دهید. به نظرمیرسد که استخوان طرف چپ نیشیمن گاه شما راحت تر از طرف راست شما روی زمین قرار گرفته است بوسیله استخوان های سمت چپ نیشینگاه روی زمین تکیه دهید تا تعادل وزن بین دو لگن حفظ شود این شروع کشش است. با دست خود زانوی چپ تان را نگه دارید عمل دم را انجام دهید و ستون مهره های شما کاملا صاف باشد، در صورتیکه کشش بسیار شدید باشد و در صورتیکه درد درساق پا ایجاد شد (درد سیاتیک کمر و پا) ارتفاع خود را با قرار دادن پتویی با ضخامت بیشتر زیر ناحیه لگن افزایش دهید، تا زمانیکه کشش برای شما قابل تحمل باشد ارتفاع شما مناسب است.

در صورتیکه کششی درلگن سمت چپ مشاهده نمی کنید  به آرامی زانوی سمت چپ خود را به طرف نیم تنه یعنی سینه سمت راست بکشید باسن شما باید کاملا روی زمین باشد و مفصل ران باید در مقابل کشش بوسیله دست مقاومت کند. این حرکت به شما کمک می کند که استخوان باسن را روی زمین نگه دارید و باعث افزایش کشش ماهیچه پیریفورمیس می شود و اگر این عامل باعث بوجود آمدن درد سیاتیک باشد باعث بهبود آن می شود. برای مدت زمان ۲۰ثانیه یا برای چند دقیقه درهمین موقعیت بمانید وسپس حرکت را برای سمت مخالف تکرارکنید. این حرکت را در ۲یا ۳مرحله انجام دهید. زمانیکه کشش ماهیچه پیریفورمیس افزایش یافت ارتفاع پتویی که در زیر لگن قرار داده اید را کم کنید وبه مرور زمان این پتو را از زیر لگن خود بردارید و حرکت را روی زمین انجام دهید.

چرخش نشسته ساده3

در حرکت کامل چرخش ستون مهره ها ناحیه بالای بدن باید به سمت زانوی راست بچرخد. برای کمک به چرخش کامل بالای بدن دست چپ خود را روی زمین در پشت خود قرار دهید و زانوی چپ خود را با دست راست نگهدارید، سمت قلب شما باید به سمت بالا باشد و یک خمیدگی به سمت داخل در ناحیه تحتانی مفصل کمر باید ایجاد شود. هنگام کشش وبلندکردن مفصل عمل دم را انجام دهید وبا چرخش بدون گرد کردن ناحیه کمرعمل بازدم را انجام دهید، این جحرکت نباید باعث تشدید درد رگ سسیاتیک کمر و پا شود. شما می توانید عملکرد روی ماهیچه پیرفورمیس را با افزایش مقاومت ران عمیق تر و شدیدتر کنید در حالیکه هر گونه گرفتگی درعضلات کشاله ران از بین برود. زمانیکه می چرخید از دست خود روی زانوی چپ استفاده کنید و به آرامی زانوی خود را به سمت سینه بکشید. اجازه دهید که ناحیه داخلی ران و کشاله ران آرام و ریلکس باشد، این ماهیچه باید نرم باشد زمانیکه زانوی شما به سمت سینه کشیده می شود و مقاومت میکند استخوان ران باعث آرام شدن لگن می شود و بافشاری که روی ماهیچه پریفورمیس ایجاد می شود، باعث آرامش آن و کاهش درد عصب سیاتیک می شود. این کشش را می توانید با کشیدن زانو به سمت آرنج و یا بردن ناحیه بالای مفصل بازو به خارج زانو شدت دهید. در این زمان وقتی شما بازوی خود را به سمت زانو برای ایجاد یک چرخش شدیدتر فشار دهید، این حالت باعث فعال شدن لگن می شود و تاثیرکمتری روی آرام شدن ماهیچه پیریفورمیس دارد. اگر این حرکت باعث بروز درد عصب سیاتیک می شود، همان حرکت ساده را انجام دهید. در صورتیکه شما دچار سندروم پیریفورمیس هستید نیازی به انجام این حرکت و چرخش شدید مفصل نیست.

چرخش ایستاده

4

چرخش ستون مهره ها به صورت ایستاده یکی دیگر از حرکات چرخش ستون مهره ها است این حرکت شبیه به تست F.A.I.R است ران شما باز میشود و یک چرخش داخلی در آن ایجاد می شود. یک صندلی در مقابل دیوار قرار دهید برای کشش ران راست، به سمت راست بدن خود به کنار دیوار بایستید، پای راست خود را روی صندلی قرارد هید زانوی خود را با زاویه ۹۰ درجه خم کنید ساق پایی که روی زمین است باید کاملا صاف باشد، برای حفظ تعادل خود دست راست خود را روی دیوار قرار دهید پاشنه پای چپ خود را کمی بالا بیاورید و بدن خود را به سمت دیوار بچرخانید. برای حفظ تعادل خود از دستان خود استفاده کنید با عمل بازدم پاشنه پای چپ خود را روی زمین بگذارید و در همان حالت چرخش بمانید. اجازه دهید که لگن راستتان پایین آورده شود و برای چند ثانیه در همان حالت قرار بگیرید. این حرکت را تا جایی که باعث تشدید درد سیاتیک نشود ادامه دهید.

کشش همسترینگ در حالت ایستاده

5

پای راست خود را برای حفظ تعادل روی یک میز یا صندلی قرار دهید پای شما باید پایین تر از سطح لگن قرار بگیرد به صورتیکه ساق پای شما صاف باشد زانوی شما کاملا صاف و انگشتان شما به سمت جلو باشد. عضلات چهار سر شما در حین انجام این تمرین باید درگیر باشند برای جلوگیری از قفل شدن یا کشش بیش از حد زانو آن را با استفاده از یک باند یا ریسمان کوچک ببندید. دقت کنید که لگن پایی که بلند کرده اید بلند نشود بلکه لگن باید به سمت پایین وآرام باشد بدون اینکه ساق یا پای شما به سمت بیرون بچرخد. این موقعیت را برای چند ثانیه نگه دارید و برای هر دو طرف تکرار کنید برای ایجاد کشش عمیق تر به سمت جلو روی ساق پا خم شوید در حالیکه ستون مهره ها و ساق پای شما کاملا صاف وعضلات چهارسر محکم باشد، در صورتی که این حرکت باعث تشدید درد سیاتیک شد حرکت را بدون خم شدن روی ساق پا انجام دهید تا از بروز درد عصب سیاتیک جلوگیری شود. برای کمک به پایین آوردن لگن راست یک کمر بند به دور ناحیه بالای ران پایی که دربالا قراردارد و کف پایی که صاف است بپیچانید. کمربند را محکم کنید یا به آرامی ناحیه خارجی لگن را در داخل کمربند  بکشید تا به کشش استخوان ران به سمت پایین کمک کنید. شما باید ساق پاهای خود را با یکدیگر جابه جا کنید و یا این تمرین را برای ناحیه آسیب تاثیرگذار (ناحیه ای که درد سیاتیک در آن بروز کرده) انجام دهید این حرکت را برای چند ثانیه نگه دارید.

نرمش های کششی لگن

به صورت کلی درد سیاتیک با کمک حرکات کششی غیرفعال لگن و چرخش خارجی ران درمان می شود. یکی از بهترین نمونه از نرمش کششی غیر فعال برای چرخش لگن است. برای انجام این حرکات روی زمین بشینید ساق پای خود را به سمت جلو دراز کنید و کاملا صاف بشینید، در صورتیکه برای صاف نشستن با مشکل مواجه می شوید، می توانید روی لبه یک پتو بشینید یا می توانید از چند پتو یا حوله برای زیر لگن خود استفاده کنید، زانوی راست خود را خم کنید و ساق پای راست خود را روی پای چپ قرار دهید، از دست خود استفاده کنید تا پای راست خود را به سمت ناحیه بیرونی لگن سمت چپ بکشید پای چپ خود را تا نزدیک نیم تنه راست بدنتان حرکت دهید، ازدستان خود روی زمین استفاده کنید، در حالیکه زانوی راست شما روی زانوی چپتان قرار دارد ناحیه لگن خود را از روی زمین بالا بیاورید.

6

در صورتیکه روی یک پتو نشسته اید یا پشت ساق پای چپ شما به زمین برخورد نمیکند یا زانوی چپ شما قفل میشود یا در حین کشش دچار آسیب دیدگی می شوید یا باعث تشدید درد سیاتیک می شود، یک پتو یا حوله گرد شده دیگر در زیر زانوی چپ خود قرار دهید بوسیله دست چپ خود پای راست خود را نگه دارید، با عمل دم ستون مهره های خود را بالا بیاورید و کشش دهید و با عمل بازدم به سمت جلو خم شوید تا سینه شما به سمت زانو قرار بگیرد و سپس گردن خود را صاف کنید و آرام شوید زمانی که سینه خود را به سمت زانو می آورید حرکت کنید و کشش ستون مهره ها را حفظ کنید. مطمئنا شما با انجام این نرمش کشش بیشتری در ناحیه لبه خارجی ساق پای مستقیم، ناحیه خارجی همسترینگ و پشت ساق پا و کشش ملایم در لگن راست خود احساس می کنید. برای آرامش عضلات همسترینگ باید عضلات چهار سر شما درگیر باشد. برای افزایش کشش در ناحیه بیرونی لگن راست، سینه خود را به آرامی به سمت راست بچرخانید شست پا و داخل پاشنه پایی که مستقیم است را بکشید. به صورتیکه انگشت کوچک پای شما کمی به سمت عقب کشیده شود ناحیه بیرونی قلم پا باید محکم باشد انگشتان شما باید به سمت بالا و مستقیم باشد، اگر می توانید لبه خارجی پای چپ خود را با دست راست نگه دارید اما آنرا به شدت به سمت عقب نکشید این کارباعث فشرده شدن نایحه خارجی لگن و زانو میشود و باعث تشدید درد سیاتیک می شود. این حرکت را برای چند ثانیه یا چند دقیقه نگهدارید و سپس برای طرف مخالف تکرار کنید.

کشش لگن به حالت کبوتری

7

این حرکت یکی از قویترین حرکات برای کشش ماهیچه پیریفورمیس است کمی کشش در مفاصل خود ایجاد کنید تا بتوانید، در این حالت بمانید، نفس بکشید و ماهیچه پیریفورمیس را آرام کنید. با قرار دادن زانو و دستان این حرکت را شروع کنید زانوی راست خود را به سمت جلو قرار دهید به صورتیکه پاشنه سمت راست شما با لگن سمت چپ در یک راستا قرار بگیرد و زاویه زانوی شما ۴۵ درجه باشد پای خود را خمیده نگهدارید تا از زانوی شما نگهداری کند برای اینکه در ماهیچه پیریفورمیس کشش ایجاد شود، ناحیه بالای بدن خود را به سمت جلو خم کنید انگشتان پای چپتان را خم کنید و پای چپتان به سمت عقب کاملا صاف قرار دهید. ران راست شما باید به صورت غیر فعال کمی به سمت بیرون بچرخد تا لگن شما به سمت زمین قرار بگیرد، ناحیه لگن شما باید کاملا روی سطح زمین باشد، اجازه ندهید که مفصل لگن به هیچ سمتی بچرخد در صورتیکه لگن شما با زمین برخورد نمیکند میتواند برای محافظت بیشتر از این ناحیه ازیک پتو زیر لگن راست خود استفاده کنید در این حالت برای چند ثانیه یا چند دقیقه بمانید با خم کردن بدن به سمت جلو و به طرف استخوان قلم پا وبا صاف کردن نیمه تنه بالا کشش لگن متفاوت از حالت قبل می شود، البته در صورتی که این کشش باعث تشدید درد سیاتیک می شود، برای اجتناب از درد عصب سیاتیک همان حرکت قبل را انجام دهید.

8

در صورتیکه انجام این حرکت برای شما مشکل است ساق پای راست خود را روی یک میز قرار دهید و به سمت جلو خم شوید برای حفظ تعادل دست خود را روی میز قرار دهید و مانند زمانیکه راه میروید پای چپ خود را در پایین و عقب میز قرار دهید.

ازن تراپی (ازن درمانی)

این روش درمان به نام ازن تراپی یا اوزون درمانی هم شناخته می شود. تزریق گازاوزون برای درمان درد سیاتیک کمر و پا موثراست این نوع گاز یک نوع از گاز اکسیژن است که در لایه های اوزون قراردارد و از ما در مقابل اشعه های مضر نور خورشید محافظت میکند، این درمان تاثیرضدالتهابی دارد وباعث تسریع در روند بهبودی میشود اوزون تراپی معمولا جایگزین جراحی میشود. از این درمان اولین بار در حدود بیش تر از یک قرن پیش برای درمان میگرن، مشکلات گوش و بیماری های دیگر استفاده میشده است. اوزون تراپی یک درمان تزریقی است که باعث بازگشت جریان خون به مفصل ومهیا کردن مواد مورد نیازبرای بهبودی بافت های آسیب دیده میشود این تزریق ترکیبی ازپروکائین برای کاهش درد، هورمون های استروئید برای آرام کردن سیستم ایمنی،مواد مغذی خاص برای ترمیم بافت ها،مواد ضدالتهابی هومیوپاتی (همسان سازی)، و اوزن است که سلولها میتوانند با کمک این مواد بازسازی شوند. نکته بسیارمهم این است که اوزون تراپی با افزایش جریان خون درلیگامنت ها ومفاصل باعث کاهش درد رگ سیاتیک کمر و پا میشود و پروکائین سلولهای آسیب دیده را مجددا پولاریزه میکند و باعث بهبود جریان خون میشود داروهای ضدالتهاب هومیوپاتی باعث کاهش التهاب وتورم ودرنتیجه منجر به بهبودجریان خون میشود گلوکز،ویتامین وموادمعدنی لازم برای عملکرد میتوکوندریال مهیا میشوند این روند باعث افزایش انرژی سلولها، مهیا کردن اکسیژن بافت ها و در نهایت درمان سیاتیک کمر و پا میشود. در ابتدا با انجام این روش شما باید انتظار کاهش درد به سرعت یا بعد ازچند ساعت را داشته باشید همچنین با این روش میتوان باعث بازسازی غضروف ها ولیگامنت ها، بهبودی آسیب دیدگی های شدید، بازسازی مفاصل، بهبودی کلی ازدردهای مزمن درمفاصل، ماهیچه ها وعصب ها شویم میزان پاسخگویی بدن افراد به این درمان متفاوت است اما به صورت کلی هرفرد برای درمان اختلالات خاص به ۳ تا۵ مرحله درمان نیازدارد اکثر افراد بعد از انجام این روش با کاهش درد سیاتیک مواجه میشوند.

جراحی

در حالیکه اکثر مبتلایان به دردسیاتیک بعد از گذشته  ۴تا۸ هفته می توانند از این درد رهایی یابند، اما درمواردی که این درد با کمک درمان های بدون جراحی کاهش نیابد و درد شدید و مستمر باشد انجام جراحی نیازاست. جراحی برای کاهش فشار بر روی عصب سیاتیک انجام می شود این جراحی بوسیله دو روش انجام می شود. روش اول با برداشتن قسمتی از دیسک که به آن دیسکتومی گفته می شود صورت می گیرد و روش دوم با برطرف کردن علتی که باعث ایجاد فشار بروی عصب شده است انجام می شود فقط درحدود ۵ درصد افراد مبتلا به درد سیاتیک کمر برای درمان به جراحی نیازدارند. این افراد همه انواع درمان ها را برای درمان سیاتیک انجام داده اند و به نتیجه موفقیت آمیزی دست نیافته اند.

پیشگیری 

بعضی از راههای جلوگیری و کاهش درد عصب سیاتیک کمر و پا شامل موارد زیر می شود:

۱-  انجام فعالیت های ایروبیک که باعث حفظ وزن متعادل،استقامت وانعطاف ماهیچه های شکم وستون مهره ها می شود.

۲-  یادگیری روش های صحیح بلند کردن اجسام و اشیاء، هنگام بلندکردن اشیاء باید زانوهای خود راخم کنید و کمرتان کاملا صاف باشد با رعایت کردن این روش فشاربه جای وارشدن برروی مفصل کمربروی ساق پا و لگن ایجاد میشود. شی را درنزدیک بدن نگه دارید هرچه که شی ازبدن دورترباشد فشاربیشتری بروی مفصل کمرایجاد می شود.

۳-  هنگام نشستن مطمئن باشید که مفصل کمرتان محافظت می شود از صندلی هایی استفاده کنید که دارای یک محافظ در پشت باشد وبتواند از مفصل کمرشما محافظت و نگهداری کند استفاده از کمربندهای طبی می تواند از مفصل کمر محافظت کند.

۴-  ازکشیدن سیگار خودداری کنید.

۵-  وزن متعادل خود راحفظ کنید.

۶-  حفظ حالت صحیح قرارگیری بدن درهنگام ایستادن، نشستن، پیاده روی.

درد رگ سیاتیک عصب کمر و پا اغلب باعث ناراحتی بیماران می شود اما اغلب این دردها با روش های بدون جراحی درمان می شوند و بیماران کاهش درد رگ سیاتیک پا و کمر را تجربه خواهند کرد. یکی از بهترین روش های درمان استفاده از فیزیوتراپی، حرکات اصلاحی و ورزش است. اکثر بیماران مبتلا به درد سیاتیک می توانند با پیگیری مستمر ورزش و فیزوتراپی و بدون جراحی به بهبودی کامل دست پیدا کنند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>



کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی امید
آدرس کلینیک دیباجی: خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک ۱۷

آدرس کلینیک مطهری: خیابانَ ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد (افتخار سابق)،پلاک ۳۴، طبقه همکف

-

طراحی سایت و سئو

آدرس کلینیک دیباجی:

تهران،خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک 17


مشاوره ایگان از طریق تلگرام 09107803155

آدرس کلینیک مطهری:

آدرس کلینیک مطهری:
تهران، خیابان ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد « کوچه افتخار سابق»،پلاک 34، طبقه همکف


آمار بازدید