M.S چه معنایی دارد؟

یک معرفی عملی و مثبت برای M.S

 M.S چیست ؟  M.S شایع ترین بیماری سیستم عصبی مرکزی است که افراد جوان را درگیر می‌کند. سیستم عصبی مرکزی شامل مغز و نخاع می‌باشد. همراه با اعصابی که به باقی نقاط بدن اتصال برقرار می‌کنند آنها شبکه ارتباطی بدن را شکل می‌دهند.

سلولهای عصبی (نورونها) شامل فیبرهای عصبی (آسکون ها) هستند، که توسط لایه ای حفاظتی از جنس پروتئین و چربی به نام میلین پوشیده شده‌اند.این همانند لایه‌ای از ماده که از سیمهای الکتریکی محافظت می‌کند ، سلول عصبی را عایق کاری می‌کند. در M.S آسیب یا اسکار برای لایه‌های میلین اتفاق می‌افتد. این آسیب (Demyelination) مسیری را که پیام یا واکنش عصبی در آن انتقال می‌یابد را مختل می‌کندو در نهایت درجات مختلفی از عملکرد بدن را مختل می‌کند.
اصطلاح Multiple Sclerosis ‌ از sclerosis (خشکی، سفت شدگی) می‌آید که معنای اسکار را دارد و Multiple که به نقاط اسکار اشاره دارد میتواند در نقاط مختلف مغز و نخاع اتفاق بیفتد. علائمی که تجربه می شود به وضعیت و گستره آسیب در سیستم عصبی و اینکه چقدر آسیب اتفاق افتاده است بستگی دارد. بنابراین هیچ دو نفر بیمار مبتلا به M.S وجود ندارند که علائمی کاملاً مشابه داشته باشند. در مراحل اولیه M.S سیستم عصبی مرکزی اغلب می تواند نقاط آسیب دیده میلینی را ترمیم کند یا پیام ها را از طریق مسیرهای عصبی دیگر ارسال کند و از نقاط آسیب دیده اجتناب کند.علت آنکه دوره های علائم (عودها (relapses هفته ها، ماهها یا حتی سالها برای بهبودی یا ناپدید شدن (renission) طول بکشد، این مسئله می باشد.
اگر چه، اگر ناحیه آسیب دیده خیلی بزرگ باشد، ارتباط باآن نقطه از سیستم عصبی مرکزی میتوان برای همیشه مسدود باشد.
علائم شایع در زمان تشخیص چیست؟
- خستگی
- از دست دادن بینایی یک چشم
- تاری بینایی یا دوبینی
- کشیدن پا روی زمین
- ضعف اندامها
- کاهش هماهنگی حرکتی
- مشکلات تعادلی
- بی حسی،‌حسهای سوزنی و سوزاننده
علت M.S چیست؟
علی اصلی M.S هنوز به صورت دقیق مشخص نیست اما می تواند ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی باشد. یک تئوری این است که برخی از افراد گروههای خاصی از ژنها را دارند که آنها را مستعد ابتلا به بیماری M.S میکند. این نیز امکان دارد که یک عامل خارجی همچون یک ویروس واکنش را در افراد با استعداد ژنتیکی آزاد کند که موجب بد عملکردی سیستم ایمنی و در نهایت حمله به میلین سلولهای عصبی خودی شود.
افکار اولیه
به شما گفته شده که مبتلا به بیماری M.S هستید، چه افکاری به ذهن شما خطور می کند. وقتی شما برای اولین بار مبتلا به M.S تشخیص داده شوید. ممکن است انواعی از احساسات از شوک و عدم باور گرفته تا عصبانیت و ترس حتی- برای برخی افراد- آسودگی از اینکه بالاخره بیماری شما تشخیص داده شد را تجربه کنید. شما به تعدادی نیاز دارید به تعدادی از سئوالات مهم پاسخ دهید همچون:
M.S من چگونه پیش خواهد رفت؟
- این یکی از رایج ترین سوالات پرسیده شده است اما متاسفانه پاسخ قطعی بدان بعلت تنوع و غیرقابل پیش بینی بودن M.S غیرممکن است.
آیا من به شدت ناتوان خواهم شد؟‌
- برای گستره بسیاری از بیماران M.S پاسخ این سئوال منفی می باشد. پیشروی سریع نادر است و بیشتر افراد مبتلا به M.S هیچگاه نیاز به استفاده از ویلچر نخواهند داشت.
آیا من استقلالم را از دست خواهم داد؟
- دوباره پاسخ این سوال برای خیلی از بیماران منفی است. بیشتر افراد مبتلا به M.S برای بسیاری از سالها پس از تشخیص از زندگی فعال خود لذت می برند.
- اکثر افراد مبتلا به M.S به اندازه دیگران می توانند زندگی کنند.
آیا من زودتر خواهم مرد؟‌
- اگر چه احساس از دست دادن برنامه ای که برای زندگی خود پیش بینی کرده بودید طبیعی است. M.S تشخیص مخربی نیست که بسیاری از افراد از آن می ترسند، به خصوص اگر شما به اطلاعات خوب و درمانهای درست وحمایت از متخصصین سلامتی و مراقبت اجتماعی برخوردارید.
واقعیتهای کلیدی در مورد M.S
  • آمار دقیق مبتلایان به این بیماری در ایران مشخص نیست.
  • تعداد مبتلایان زن نسبت به مرد بیشتر است.
  • M.S ارثی نیست اما افراد یک خانواده کمی ریسک بیشتری برای ابتلا دارند.
  • تشخیص بیماری معمولاً در دهه سوم و چهارم زندگی فرد داده می شود.
  • M.S بیماری است که سیستم عصبی مرکزی را درگیر می کند (مغز ونخاع).
  • علائم می توانند بیایند و بروند و می تواند با توجه به شروع بیماری متنوع باشند.
  • می توان دوره هایی از عود با شدت و طول دوره متفاوتی داشت.
  • M.S هر فردی متفاوت است.
  • M.S عفونی یا مسری نیست.
  • اکثر افرادی که مبتلا به M.S تشخیص داده شده اند نیازی به ویلچر نخواهند داشت.
  • اکنون، هیچ گونه درمانی برای M.S وجود ندارد، این بدان معنا نیست که نمی توان علائم آن را درمان کرد.
تشخیص M.S
گرفتن تشخیص M.S میتواند فرایندی طولانی و سخت باشد بدان دلیل که علائم M.S با بسیاری از بیماری ها مشترک است. بسیاری از بیماران M.S بیان می دارند که عدم اطمینان در طی تشخیص از کنار آمدن با علائم بیماری سخت تر است. دانستن اینکه انواع تستها به دنبال چه هستند کنار آمدن با این فرآیند را آسان تر می‌کند.
هیچ تست یا روشی نیست که M.S را تشخیص دهد. معمولاً تشخیص بر پایه تاریخچه‌ای از علائم (شاید دوره هایی از تاری دید که بیان نشده است، شاید سالها پیش با حس سوزن زدن به دستها یا پا) و روی نتایج چند تست قرار دارد. پزشکان قبل از اثبات تشخیص M.S باید علل دیگر را رد کنند. اگر شما برای اولین بار علائم را تجربه می‌کنید و پس از آن علائم بهبود می یابد یا از بین می رود، اغلب نورولوژیستها ترجیح میدهند تا عود دوباره علائم، یا شدید شدن آنها تا قبل از تشخیص دقیق صبر کنند.
تاریخچه پزشکی (بالینی)
پزشک شما در مورد تاریخچه پزشکی و علائم سوال می کند و چند تست فیزیکی انجام میدهد.
تصویر برداری MRI:
تصویر برداری از طریق MRI برای تعیین اینکه آیا نقطه آسیب یا اسکاری در مغز و نخاع وجوددارد بکار می رود.
پتانسیل برانگیخته:
تستهای ساده الکتریکی وجود دارد که معمولاً برای بینایی انجام می شود و می تواند تاخیر در ارسال پیام بین چشم ومغز را تشخیص دهد.
مایع نخاعی:

این روش شامل بیرون کشیدن مایع از اطراف نخاع و آزمایش آن برای تشخیص M.S انجام می شود. ذکر نکته ضروری است که تستهای بالا هیچگونه تشخیص دقیقی ارائه نمی‌کنند.

برای اکثر افراد مبتلا به M.S ، تصویربرداری MRI نقاط آسیب یا التهاب را نشان میدهد، اما بخش کمی از افراد MRI بی نقص دارند. به طور ساده حدود نتیجه تست مایع نخاعی ۵۰% از افراد مبتلا به M.S منفی می باشد

انواع M.S

M.S بیماری‌ای پیچیده و غیرقابل پیش بینی است که از فردی به فرد دیگر متفاوت است و از الگوی مشابهی پیروی نمی کند. علائم می تواند از روزی به روز دیگر بیاید و برود اما بعد از دوره‌های کامل یا ناقص فروکش علائم می توان دوره‌های عود را داشت. برای افراد دیگر M.S می‌تواند پیشرونده باشد. اغلب M.S به چهار نوع تقسیم می‌شود:

۱- خوش خیم:

M.S خوش خیم با عودهایی که گاه گاه اتفاق می‌افتد و بهبودی خوب بین آنها و کمترین علائم در طی سالها ارتباط دارد، بنابراین این فقط می تواند به صورت آینده نگر تشخیص داده شود. برخی نورولوژیستها تخمین می‌زنند که بیش از ۲۰% از مبتلایان به M.S از نوع خوش خیم باشند. پیش آگهی طولانی مدت برای فرد مبتلا به M.S خوش خیم به طور کلی خوب است. اما برخی استثناها وجود دارد و برخی افراد M.S خوش خیم خود را در دوران کهنسالی بدتر می یابند.

۲- Relapsing remitting(عود-بهبود)

اصولاً دو سوم افرادمبتلا به M.S از این دسته هستند.آنها به طور متوسط یک یا دو بار در سال دوره های عود خود را تجربه می‌کنند که بین آنها بهبودی کامل یا نسبی را دارند. اگر چه علائم به تدریج با گذشت زمان تمایل به بدتر شدن دارند.

دوره عود بدتر شدن قابل توجه یا عود مجدد یک علامت یا مجموعه ای از علائم است که برای بیش از ۲۴ ساعت باقی می ماند و هیچ گونه عفونتی وجود ندارد. دوره‌های عود به صورت تشدید یا حمله نیز بیان می‌شوند. علائم معمولاً در مدت زمان کمی پدیدار می‌شوند (ساعتها یا روزها) اما می توان برای هر مدت زمانی بین چند روز تا چندین ماه دوام داشته باشد. شدت عود نیز می تواند از ملایم تا خیلی شدید متغیر باشد. زمانی که از شدت علائم کاسته شود یا همه علائم ناپدید شوند به آن دوره بهبودی یا ریکاوری می گویند.

دوره های ریکاوری برای مدت زمانهای متنوعی می توانند اتفاق بیفتند حتی برای چندین سال.

۳- نوع پیش رونده ثانویه:

افرادی که M.S آنها با نوع عود و بهبود Relapsing Remitting شروع می شود می توانند نوع پیش رونده ای از بیماری را تجربه کنند. این انتقال معمولاً بین پنج تا ۲۰ سال بعد از تشخیص اتفاق می‌افتد، اما تغییر از نوع عود و بهبود به پیش رونده ثانویه در هر زمانی ممکن است. شدت و تناوب عودها کاهش می‌یابد اما ناتوانایی به آرامی افزایش می یابد.

۴- نوع پیش رونده اولیه

حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از افراد علائمی را تجربه می‌کنند که از همان ابتدا و در طی سالها به تدریج بدتر می‌شوند و هیچ گونه دورة بهبودی بین آنها وجود ندارد. ذکر این نکته مهم است که همیشه امکان اینکه در زمان تشخیص نوع M.S شما را تعیین کرد وجود ندارد، این فقط با گذشت زمان پدیدار خواهد شد. دورة M.S بسیار متنوع و غیرقابل پیش بینی است که تعیین پیشروی بیماری با هیچ قطعیتی امکان پذیر نیست. تحقیقات نشان داده اند که برخی علائم زودهنگام به خصوص آنهایی که بینایی و بساوایی را درگیر می‌کنند همچون فواصل طولانی مدت بین دوره های عود پیش آگهی خوش بینانه تری نسبت به این بیماری می دهند. این را به خاطر داشته باشید که هر نوع از M.S که شما داشته باشید کوتاه شدن عمر شما محتمل نیست.

متخصصینی که در درمان M.S نقش دارند

به دلیل اینکه دامنه وسیعی از علائم میتواند در این بیماری تجربه شود یک تیم چند تخصصی می‌تواند در درمان شما درگیر باشد. نقش برخی از این متخصصین در زیر بیان می‌شود:

پزشک عمومی: اگر چه این پزشکان در زمینه M.S تخصصی ندارند اما می‌توانند با برخی علائم مقابله کنند. این پزشکان همچنان در ارجاع شما و ارتباط با دیگر متخصصین تیم درمان نقش دارند.

نورولوژیست: متخصص نورولوژی در روند تشخیص و تعیین اینکه چه نوع درمانی می‌تواند برای بیمار مناسب باشد، نقش دارد.

فیزیوتراپیست: در ارزیابی حرکت و کمک به حرکت شما درگیرند. آنها می توانند تمرین پیشنهاد کرده و انجام دهند. و همچنین در مدیریت برخی از انواع درد کمک کنند.

کاردرمانی (Occupational therapist): نقش اصلی این متخصصین در ارزیابی توانایی شما در انجام فعالیتهای روزمره زندگی و فراهم نمودن کمکها یا تطابقها می‌باشد. به طور مثال کمک به حفظ انرژی در صورت نیاز همچنین نقش این متخصصین در آموزش استراتژیهای مدیریت خستگی با اهمیت است. ارزیابی و دادن پیشنهادات مناسب در مورد استراتژیهای مدیریت مشکلات مثانه و روده نیز یکی از وظایف این گروه است.

زندگی با علائم
واقعیتهای کلیدی

M.S دامنة وسیعی از علائم را ایجاد می کند اما اکثر مردم تعداد کمی از آنها را تجربه می‌کنند. علائم ظاهر شده و ناپدید شوند، برخی علائم به خوبی به درمان پاسخ می‌دهند اما برخی دیگر نه.

هیچ دو فرد مبتلا به M.S علائم مشابه با میزان مشابه را ندارند. برخی علائم همچون درد و خستگی می تواند به صورت گذرا تشدید یابد به طور مثال در هوایی گرم در زمان انجام تمرین یا زمانی که عفونتی در بدن وجود داشته باشد گاهی اوقات تشخیص این علائم گذرا از شروع دورة عود مشکل است.

مهم است بدانید که همة علائمی که شما تجربه می‌کنید ضرورتاً ربطی به M.S ندارد. شما هنوز مستعد ابتلا به بیماریهای دیگر نیز هستید.

برخی از علائم شایع در زیر ذکر می‌شود و درمانهای موجود یا روشهای مدیریت آن نیز در پی می‌آیند. اگر این علائم را تجربه می‌کنید از پزشک خود راهنمایی بخواهید.

اختلالات بینایی
التهاب عصب بینایی غالباً اولین علامت از بیماری M.S است. مشکلات بینایی شامل از دست دادن بینایی به صورت گذرا، دوبینی و درد و کاهش رنگ بینی است. برای کنترل این علائم ممکن است استروئید استفاده شود.
خستگی

احساس شدید خستگی وکوفتگی در بیماران M.S بسیار شایع است و تشخیص این مشکل از آنجا که قابل مشاهده نیست و برای دیگران آشکار نیست، مشکل است. نیاز است که شما به دیگران توضیح دهید که خستگی جزء علائم بیماری شما است و شما تنبل نیستید. بسیاری از کارها وجود دارد که شما می‌توانید برای کاهش خستگی انجام دهید. به طور مثال با استفاده از تکنیکهای مدیریت زمان و ذخیره انرژی و ایجاد تغییر در دوره های فعالیت واستراحت.

یک کاردرمانگر می تواند بهترین راه مقابله با این علامت را به شما آموزش دهد.

مشکلات مثانه و روده:

مشکلات مثانه شامل نیاز به تخلیه متناوب آن و انجام اورژانسی آن بیش از حد معمول می باشد. شایع ترین مشکل روده یبوست می باشد. اگر چه این علائم می توانند اضطراب آور و خجالت آور باشند اما به درمان پاسخ می‌‌دهند. از پزشک خود بخواهید که شما را راهنمایی کند.

درد:

برای مدتها درد جزء علائم بیماری M.S شناخته نشده بود. اما اخیراً پی برده شده که دو نوع درد در M.S ایجاد می‌شود. درد میتواند عصبی باشد که علت مستقیم آن آسیب به اعصاب باشد. این درد با درد خنجری حساسیت بیش از اندازه پوست و حس سوزش مرتبط است. نوع دوم از درد، درد اسکلتی و عضلانی است که به طور مستقیم با M.S ارتباطی ندارد اما می تواند در پی تغییر در وضعیت قرار گیری بدن ایجاد شود و با آسیب به تاندون، رباط، عضلات یا استخوانها آزاد شود.

برای درمان موثر این دردها علت دقیق آن باید مشخص شود. به طور مثال دردهای عصبی با دارو بهتر درمان می‌شود اما دردهای اسکلتی-عضلانی توسط کاردرمانگر و یا فیزیوتراپیست درمان می‌شود.

اسپاسم:

آسیب عصبی می‌تواند موجب اسپاسم شود. این علامت نه تنها موجب اضطراب شما می‌شود بلکه اگر به درستی و موثر درمان نشود، عملکرد عضله می تواند تحت تاثیر قرار گیرد. درمانگران و پزشکان در درمان و مدیریت این علامت توسط تمرین درمانی و دارو درمانی نقش دارند.

مشکلات حرکتی:

اختلال در راه رفتن می تواند به علت مشکلات تعادلی، ناهماهنگی، سرگیجه، خشکی عضلانی یا ضعف باشد.اعضای تیم درمانی به خصوص کاردرمانگر و فیزیوتراپیست در این مورد نقشی حیاتی دارند.

درمان های مکمل

بسیاری از مبتلایان به بیماری M.S از درمان های مکمل برای کاهش علائم و بهبود سلامتیشان استفاده می‌کنند. اینها شامل یوگا، ماساژ درمانی (رفلکسولوژی ، رایحه درمانی و ...) طب سوزنی، گیاه درمانی، تغییرات رژیم غذایی وتکنیکهای آرامش بخش است.

از آنجا که M.S از فردی به فرد دیگر و از روزی به روز دیگر متفاوت است تعیین اینکه درمان خاصی برای آن موثر باشد سخت است. بسیاری از افراد مبتلا به M.S دریافته اند که این درمانهای مکمل نه تنها در تخفیف علائم، بلکه در بهبود سلامت عمومی نیز موثر است.

طراحی سایت و سئو

آدرس کلینیک دیباجی:

تهران،خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک 17


مشاوره ایگان از طریق تلگرام 09107803155

آدرس کلینیک مطهری:

آدرس کلینیک مطهری:
تهران، خیابان ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد « کوچه افتخار سابق»،پلاک 34، طبقه همکف


آمار بازدید